ExxonMobil ve Chevron, dizel başta olmak üzere rafine ürün arzındaki sıkışmanın kısa sürede çözülmeyeceğini bildirdi. Hürmüz, bakım duruşları ve düşen stoklar, sürücünün beklediği ucuzlamayı yılın geri kalanında da zorlaştırabilir.
Murat Ali Oral01 Ağustos 2026 10:02
01 Ağustos 2026 10:07
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Akaryakıt fiyatlarında hızlı bir gevşeme bekleyen sürücüler için iki büyük petrol şirketinden temkinli bir mesaj geldi. Rafineriler yüksek kapasiteyle çalışmasına rağmen küresel dizel ve diğer yakıt ürünlerindeki sıkışmanın yılın ikinci yarısında da sürebileceği belirtildi.
Fiyat baskısının merkezinde yalnızca ham petrol bulunmuyor. Rafineri bakımları, azalan ürün stokları, Çin’in sınırlanan ihracatı ve Rusya’daki üretim kayıpları, petrolün benzin ve motorine dönüştüğü zinciri daha kırılgan hale getiriyor.
Dizeldeki baskı üçüncü çeyreği aşabilir
Chevron Üst Yöneticisi Mike Wirth, rafine ürün fiyatlarındaki yukarı yönlü baskının üçüncü çeyrekte devam edebileceğini ve daha sonraki aylara da taşınabileceğini söyledi.
Wirth, özellikle dizel ve ısıtma yakıtı gibi orta distilat ürünlere yönelik talebin uzun vadede belirgin biçimde gerilemesini beklemediklerini ifade etti.
Bu değerlendirme, ham petrol fiyatlarında yaşanabilecek sınırlı düşüşün pompaya aynı ölçüde yansımayabileceğini gösteriyor. Rafine ürün arzının dar kalması halinde benzin ve motorin fiyatları, petrolün varil fiyatından bağımsız olarak daha dirençli bir seyir izleyebilir.
ABD’de ortalama benzin fiyatının yeniden galon başına 4 doların üzerine çıkması da tüketicinin üzerindeki baskının yalnızca beklentilerden ibaret olmadığını ortaya koydu.
Rafineriler rekor hızda çalışıyor
Petrol şirketleri, yüksek fiyatların üretimi sınırlamalarından kaynaklanmadığını savunuyor. ExxonMobil, ABD’deki rafinerilerini yüksek kapasiteyle çalıştırdığını ve ikinci çeyrekte şirket tarihinin en yüksek dizel üretimlerinden birine ulaştığını açıkladı.
Chevron’un ABD’deki rafinerileri de günlük 1 milyon varilin üzerinde petrol işleyerek rekor seviyeye çıktı.
Buna rağmen ExxonMobil Üst Yöneticisi Darren Woods, mevcut kapasite kullanım oranlarının uzun süre korunamayacağını söyledi. Rafinerilerin güvenli ve verimli çalışabilmesi için belirli aralıklarla üretimi durdurarak bakım yapması gerekiyor.
Bu nedenle rekor üretim, arz sorununu tamamen çözmek yerine kısa vadede hafifleten bir unsur olarak görülüyor. Bakım dönemlerinin başlamasıyla piyasaya sunulan benzin, motorin ve jet yakıtı miktarı yeniden azalabilir.
Hürmüz geçişleri fiyat hesabının merkezinde
Şirketlerin uyarılarında Hürmüz Boğazı da kritik yer tutuyor. Bölgede ham petrol taşımacılığının olağan düzene dönememesi, rafinerilerin ihtiyaç duyduğu petrolün zamanında ve yeterli miktarda ulaşmasını zorlaştırıyor.
ExxonMobil yönetimi, rafineri sektöründeki baskının hafiflemesi için Hürmüz üzerinden sevkiyatların yeniden hızlanmasının önem taşıdığını belirtti.
Boğazdaki düşük gemi trafiği yalnızca ham petrol miktarını azaltmıyor. Tanker kiraları, savaş riski sigortası ve taşıma sürelerindeki artış da rafinerilerin maliyetini yükseltiyor.
Ham petrolün farklı ve daha uzun güzergâhlardan taşınması, varil fiyatı değişmese bile nihai yakıtın maliyetini artırabiliyor. Bu ek maliyet, dizel ve benzin fiyatlarının yüksek kalmasına neden olan başlıklardan biri haline geliyor.
Bakım duruşları arzı yeniden daraltabilir
Yüksek kapasiteyle çalışan rafineriler yılın üçüncü çeyreğinde zorunlu bakım dönemlerine girmeye hazırlanıyor. Chevron, planlanan üretim duruşlarının rafineri ve pazarlama faaliyetlerinden elde edilen üçüncü çeyrek kazancını 175 milyon ila 225 milyon dolar azaltabileceğini öngörüyor.
ExxonMobil ise üçüncü çeyrekteki planlı bakımın önceki üç aya kıyasla daha düşük olmasını bekliyor. Ancak küresel sistemdeki herhangi bir beklenmedik rafineri arızası, mevcut düşük stok ortamında fiyatlar üzerinde normalden daha güçlü etki yaratabilir.
Rusya’daki bazı rafinerilerin devre dışı kalması ve Çin’in dış pazarlara daha az yakıt göndermesi de boşluğu büyütüyor. Bu koşullar altında ABD rafinerilerindeki yüksek üretim, dünya genelindeki talebi tek başına karşılamaya yetmiyor.
Rafine ürün stoklarının yeniden yükselmemesi halinde fiyatların gevşemesi için yalnızca petrol arzının değil, rafineri üretiminin de kalıcı biçimde artması gerekecek.
Türkiye’de pompaya nasıl yansır
ExxonMobil ve Chevron’un açıklamaları doğrudan Türkiye’de zam yapılacağı anlamına gelmiyor. Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının seyri; uluslararası ürün fiyatları, ham petrol, döviz kuru, rafineri maliyetleri ve vergiler gibi birden fazla unsurla belirleniyor.
Ancak küresel dizel arzındaki sıkışma Türkiye açısından önem taşıyor. Motorin fiyatı yalnızca özel araç sahiplerini değil, yük taşımacılığı, tarım, sanayi ve şehir içi ulaşım maliyetlerini de etkiliyor.
Uluslararası piyasalardaki motorin fiyatı yüksek kalırken Türk lirasında ek değer kaybı yaşanması, pompaya yönelik baskıyı artırabilir. Buna karşılık petrol ve ürün fiyatlarının gerilemesi veya döviz kurunun istikrarlı kalması bu etkinin sınırlanmasını sağlayabilir.
Önümüzdeki dönemde Hürmüz’den geçen tanker sayısı, küresel rafineri bakım takvimi, Çin’in yakıt ihracatı ve Rusya’daki tesislerin durumu izlenecek. Akaryakıtta kalıcı ucuzlama için bu dört başlığın aynı anda olumlu yönde ilerlemesi gerekecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
petrol
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.