ABD, elektronik, ilaç, metal, pamuk, gıda ve lityum sektörlerinde faaliyet gösteren 43 Çinli şirketin ürünlerine kapıyı kapattı. Pekin, kararın tedarik zincirlerini bozduğunu savunurken karşılık için yeni bir eşik oluştu.
Murat Ali Oral01 Ağustos 2026 10:34
01 Ağustos 2026 10:39
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimi, geniş bir sektör grubunu etkileyen yeni ithalat kısıtlamasıyla yeniden yükseldi. Washington yönetimi, zorla çalıştırma iddiaları kapsamında 43 Çinli şirketi ithalat denetimine tabi tutulan kuruluşlar listesine ekledi.
Karar elektronik bileşenlerden lityuma, ilaçtan gıda ve metallere kadar uzanan üretim zincirlerini kapsıyor. Çin yönetimi ise suçlamaları reddederek uygulamanın şirketlerin haklarını ve küresel tedarik zincirlerinin istikrarını tehdit ettiğini savundu.
Liste 187 şirkete çıktı
ABD İç Güvenlik Bakanlığı, 43 şirketi Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası kapsamında oluşturulan kuruluşlar listesine ekledi.
Son kararla listedeki şirket sayısı 144’ten 187’ye yükseldi. Bu adım, yasanın 2021 sonunda kabul edilmesinden bu yana tek seferde yapılan en geniş liste genişletmesi oldu.
Listeye alınan şirketlerin ürünlerinin ABD’ye girişinde, ürünlerin zorla çalıştırmayla bağlantılı olduğu yönünde aksi kanıtlanabilir bir varsayım uygulanıyor. İthalatçıların, malların üretiminde yasak kapsamına giren iş gücünün kullanılmadığını belgelerle kanıtlaması gerekiyor.
Gerekli kanıtların sunulamaması halinde ürünlerin ABD’ye girişine izin verilmiyor. Bu nedenle karar yalnızca listedeki şirketleri değil, söz konusu şirketlerden girdi alan uluslararası üreticileri de ilgilendiriyor.
Elektronik ve lityum zinciri de kapsama girdi
Yeni liste, daha önce öne çıkan pamuk ve tekstil sektörlerinin ötesine geçerek elektronik, ilaç, alüminyum, bakır, gıda ve lityum üretimini de kapsadı.
Listeye eklenen şirketler arasında Çin’in büyük kapasitör üreticilerinden Hunan Aihua Group da bulunuyor. Şirketin ürünleri tüketici elektroniği, otomotiv, sanayi ve yenilenebilir enerji alanlarında kullanılıyor.
Atıştırmalık ve gıda ürünleri üreten Chacha Food, Tianshan Aluminum Group, Tefeng Pharmaceutical ve çeşitli teknoloji ile metal şirketleri de yeni kapsamda yer aldı.
Bu genişleme, ABD’nin denetimini yalnızca nihai tüketici ürünlerine değil ara malı ve sanayi girdilerine de yönelttiğini gösteriyor. Özellikle elektronik bileşenler ve lityum ürünleri, enerji dönüşümü ile otomotiv tedarik zincirleri açısından önem taşıyor.
Ürünler sınırda durdurulabilecek
Yeni uygulamanın 3 Ağustos’tan itibaren ABD gümrüklerinde etkili olması bekleniyor. Listede yer alan şirketlerin doğrudan veya dolaylı biçimde ürettiği mallar daha sıkı incelemeye tabi tutulacak.
İthalatçılar, ürünün ham maddesinden nihai üretim aşamasına kadar tedarik zincirini belgelemek zorunda kalabilecek. Belgelerin yetersiz bulunması halinde sevkiyatlar durdurulabilecek, geri gönderilebilecek veya ülkeye girişleri reddedilebilecek.
ABD Gümrük ve Sınır Koruma birimi, uygulamanın başlamasından bu yana zorla çalıştırma şüphesi taşıdığı gerekçesiyle 24 bin 300’den fazla sevkiyatı incelemeye aldı veya durdurdu. Bu sevkiyatların toplam değerinin yaklaşık 1 milyar dolar olduğu bildirildi.
Yeni şirketlerin listeye eklenmesiyle denetlenen ürün ve tedarikçi sayısının artması bekleniyor. Bu durum, ABD’ye mal gönderen küresel şirketler için daha fazla belge, denetim ve gecikme riski anlamına geliyor.
Pekin karşılık için kapıyı açık bıraktı
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin kararının herhangi bir somut temele dayanmadığını ve Çinli şirketlere yönelik tek taraflı ekonomik baskı niteliği taşıdığını savundu.
Bakanlık, Washington’un insan hakları ve zorla çalıştırma iddialarını kullanarak Çinli şirketlerin meşru haklarına zarar verdiğini ileri sürdü. Açıklamada kararın küresel sanayi ve tedarik zincirlerinin istikrarını da bozabileceği belirtildi.
Pekin yönetimi ayrıca kararın, iki ülkenin ekonomi ve ticaret yetkililerinin ilişkileri istikrarlı tutmak amacıyla yaptığı görüşmeden yalnızca bir gün sonra alınmasına dikkat çekti.
Çin, ABD’ye uygulamayı durdurma çağrısı yaparken Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli önlemlerin alınacağını bildirdi. Ancak karşılığın hangi sektörleri veya şirketleri kapsayacağına ilişkin ayrıntı verilmedi.
Şirketler için yeni maliyet riski oluştu
Kararın ilk etkisinin, ABD’ye ihracat yapan şirketlerin tedarikçi kontrolleri ve belge yükümlülüklerinde görülmesi bekleniyor. Listedeki şirketlerden doğrudan ürün almayan işletmeler de alt tedarikçiler nedeniyle denetim riskiyle karşılaşabilir.
Elektronik, otomotiv, batarya, ilaç ve gıda şirketleri açısından üretimde kullanılan girdilerin kaynağını daha ayrıntılı biçimde izlemek gerekebilir. Alternatif tedarikçi bulunması ise zaman ve maliyet baskısı yaratabilir.
Sevkiyatların gümrükte beklemesi, üretim takvimlerinin aksamasına ve stok maliyetlerinin yükselmesine yol açabilir. Şirketlerin Çin dışındaki üreticilere yönelmesi halinde aynı ürünler için daha yüksek fiyat ödenmesi de gündeme gelebilir.
ABD ile Çin arasında yeni karşılıklı önlemler alınması durumunda gerilim listedeki 43 şirketle sınırlı kalmayabilir. Önümüzdeki dönemde Pekin’in vereceği yanıt ile Washington’un listeyi başka sektörlere genişletip genişletmeyeceği izlenecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
ABD çin
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.