Türk Lirası'nın mevduatta tarihi yükselişi! Payı yüzde 62'ye ulaştı

Küresel ve jeopolitik risklere rağmen kararlılıkla uygulanan dezenflasyon programı ile Merkez Bankası'nın enflasyonla mücadele kapsamında attığı adımlar yatırımcıların Türk Lirası'na ilgisini zirveye taşıdı.

Artan öngörülebilirlik ve güçlenen yatırımcı güveni sayesinde mevduatta TL'nin payı 11 yılın zirvesine çıkarken, dövizin payında düşüş sürüyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) haftalık verilerine göre toplam mevduatta Türk Lirası'nın payı son 3 yılda 2 kat artarak yüzde 62'ye ulaştı.

Sabah'tan Oktay Özdabakoğlu'nun haberine göre, söz konusu mevduatta dövizin payı ise yüzde kur korumalı mevduat da dahil edildiğinde yüzde 68.1'den 38.1'e geriledi.

Türk Lirası'nın payı arttı. (Fotoğraflar Takvim Foto Arşiv'e aittir.)

MEVDUAT 31 TRİLYONU AŞTI

BDDK verilerine Ağustos 2023'te 12 trilyon 987 milyar lira olan bankalardaki toplam mevduat, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 139 artarak 31 trilyon 60 milyar liraya ulaştı. Bu dönemde TL mevduat yüzde 154 artarak 19 trilyon 232 milyar liraya çıktı. Döviz tevdiat hesapları ise yüzde 117'lik büyüme ile 11.8 trilyon lirayı geçti.

Mevduatta TL'nin payı yüzde 31.9'dan 61.9'a çıktı.

KKM SIFIRLANMA NOKTASINDA

Ekonomi yönetiminin bu yıl içinde sıfırlanmasını hedeflediği kur korumalı mevduatta (KKM) adım adım sona geliniyor. Ağustos 2023'te 3.4 trilyon lirayı aşan KKM'nin büyüklüğü Temmuz 2026'da 191 milyon liraya indi. KKM dolar bazında ise 143.1 milyar dolardan 4 milyon dolara indi. KKM'nin toplam mevduat içerisinde payı yüzde 26.2'den binde 6'ya kadar geriledi.

VADEDE AĞIRLIK 1-3 AYDA

BDDK'nın aylık bülten verileri, mevduatta tasarruf sahibinin ağırlıklı tercihinin 1-3 vadede yoğunlaştığını gözler önüne seriyor. Haziran sonu itibarıyla 18.1 trilyon lira olan TL mevduatın 3 trilyonluk kısmı vadesiz hesaplarda tutuluyor.

Bir aya kadar vadeli mevduat 4 trilyon 234 milyar lira, 1-3 ay arası vadede tutulan TL mevduat 8 trilyon 751 milyar lira seviyesinde bulunuyor. Başka bir ifade ile 18.1 trilyon lira tutarındaki TL mevduatın 16 trilyon lirasının vadesi 3 ay ve altındaki hesaplarda tutuluyor. Haziran sonu itibarıyla 6 trilyon lirayı aşan döviz tevdiat hesaplarının da 3 trilyon 396 milyar lirası vadesiz hesaplarda bulunuyor.

TL'NİN PAYI 11 YILIN ZİRVESİNDE

Milyon TLAğustos 2023Temmuz 2026TL mevduat7.554.36619.232.778KKM3.407.948191KKM (milyon $)143.1004Döviz tevdiat5.432.83611.827.586Döviz tevdiat (Milyar $)201.6251.336Toplam mevduat12.987.25331.060.364KKM payı (%)26.20.0006TL'nin payı (%)31.961.9Dövizin payı (%)41.938.1

MEVDUATIN % 90'ININ VADESİ 3 AY VE ALTINDA

Mevduat TürüMilyar TLPay (%)Toplam mevduat30.102100.0Vadesiz mevduat10.93836.331 aya kadar vadeli5.25317.461-3 ay arası vadeli10.99136.523-6 ay arası vadeli1.8416.116-12 arası vadeli4791.591 yıl üzeri vadeli6001.99

10 TRİLYON LİRA VADESİZ HESAPTA

BDDK verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin haziran sonunda 28 trilyon 226 milyar lira büyüklüğünde olan toplam mevduatının 10 trilyon 50 milyar lirası vadesiz hesaplarda tutuluyor. 1 aya kadar vadeli hesaplarda 5 trilyon 146 milyar lira, 1-3 ay arası vadeli hesaplarda ise 10.5 trilyon lira, 3-6 ay arası vadeli hesaplarda da 1.7 trilyon lira bulunuyor. Yurtiçi yerleşiklerin toplam mevduatının 25.7 trilyon lirası 3 ay ve altındaki vadede tutuluyor.

DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNİN ETKİNLİĞİ ARTIRILDI
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezerv birikimini destekleyen döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artırmaya yönelik yeni adımlar attı.

Geçen hafta yapılan düzenlemeyle birlikte firmalara katma değere dayalı döviz satış limiti getirildi. Buna göre, firmaların katma değeri, kârlılıkları ve işgücü maliyetleri dikkate alınarak hesaplanacak.

Aracı ihracatçılar ise katma değere dayalı limitlerini doldurmaları halinde, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebilecek. Bu durumda döviz dönüşüm desteği doğrudan tedarikçinin hesabına aktarılacak.

ÜST SINIR AŞILMAYACAK

İhracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinde olduğu gibi, döviz dönüşüm desteğinden yararlanacak firmalar için döviz almama taahhüdü kaldırılarak yerine döviz pozisyonuna dayalı uygulama getirildi. Buna göre, firmaların döviz pozisyonları, döviz dönüşüm desteği başvurusundan önce Merkez Bankası tarafından belirlenecek üst sınırı aşamayacak.

Düzenlemeyle ayrıca, uygulamanın etkinliğinde önemli rol üstlenen bankaların aracılık fonksiyonları güçlendirilirken, sistemin daha verimli işlemesini sağlayacak ilave tedbirler de hayata geçirildi.

31 OCAK'A UZATILDI

Söz konusu değişiklikler 1 Ekim'de yürürlüğe girecek. Düzenlemenin ayrıntıları ise Uygulama Talimatı'nda yer alacak. Tebliğ kapsamında döviz dönüşüm desteğinin temel oranı yüzde 2 olarak korunurken, yüzde 3 destek ödemesi ile ihracat bedeli satış yükümlülüğünün yüzde 35 olarak uygulanmasına ilişkin geçici sürenin 31 Ocak 2027'ye kadar uzatılmasına karar verildi. Söz konusu geçici uygulamaların süresi 31 Temmuz itibarıyla sona ermekteydi.

SONRAKİ HABER

Savaşa rağmen ihracatta tarihi rakam!

Simla Öğütcü Takvim.com.tr Ekonomi