Çin'in vergi avı başladı, eski defterler yeniden açılıyor

Çin hükümeti, on yıllar öncesine dayanan yüz milyarlarca dolarlık ödenmemiş vergileri tepit etmek için küresel bir operasyon başlattı.

Çin'de yaşanan mali baskılar, geriye dönük bir kampanyayı ve gelecekteki denizaşırı sermaye akışlarına yönelik daha sıkı kontrolleri tetikliyor.

Pekin, derinleşen mali açığı kapatmak amacıyla ultra zenginleri hedef alırken Çin hükümeti, on yıllar öncesine dayanan yüz milyarlarca dolarlık ödenmemiş vergileri tespit etmek için küresel bir operasyon başlattı.

Financial Times 'in yaptığı habere göre, yetkililer, bazı durumlarda 2000 yılına kadar uzanan yurt dışındaki sermaye kazançları ve yatırımlarına yönelik denetimi artırdı. Bu kampanya, Pekin'in de yurtdışı sermaye akışları üzerindeki kontrolünü önemli ölçüde genişletmeyi hedeflediği bir dönemde gerçekleşiyor.

Yabancı yetkililerin yanı sıra Çinli bankacılar ve aile ofisi yöneticilerine göre, Çin'deki bankalara ve diğer finans kuruluşlarına, varlıklı Çinlilerin yurt dışı yatırımlarını inceleyerek gelirlerinin Pekin vergi makamlarına beyan edilip edilmediğini kontrol etmeleri talimatı verildi.

Deniz aşırı yatırım fonları da dahil olmak üzere ülkenin varlıklı kesimini hedef alan bir dizi vergi reformunun parçası olan bu çabalar, gayrimenkul, hisse senedi, kıymetli metaller ve kripto paralar gibi varlıkların satın alınmasından elde edilen kazançlara odaklanıyor.

Bazı durumlarda 25 yıldan daha geriye giden incelemelerle birlikte kampanyanın geriye dönük niteliği, birçok yetkili bankacı ve danışman tarafından doğrulandı.

YURT DIŞINDAKİ SERMAYE KAZANÇLARI HEDEFTE

Çin'den yetkili bir bankacının belirttiğine göre, son aylarda Çin'deki bankalar, vergi makamlarıyla daha fazla işbirliği yaparak, yurtdışındaki varlıklardan, hesaplardan ve tröstlerden elde edilen sermaye kazançları üzerindeki vergilerin ödendiğinden emin olana kadar varlıklı mevduat sahiplerinin hesaplarını donduruyor.

Bankacı, "Normal uygulamaya göre, bu varlıklı kişilerin hesaplarını yeniden aktif hale getirmek için cezaları ve vergileri hemen nakit olarak ödemeleri gerekir." diye belirtti.

Vergi tahsilatı için uygulanan zaman dilimleri oldukça değişkenlik gösteriyor. Örneğin, Shenzhen merkezli bir aile şirketinin yöneticisi, müşterilerinden 2017 ile 2022 yılları arasındaki yurtdışı varlık kazançları üzerinden vergi ödemesi istendiğini belirtti. Bu döneme odaklanılmasının nedeni ise açıklanmadı.

Kaliforniya Üniversitesi San Diego kampüsünde Çin'in siyasi ekonomisi alanında çalışan profesör Victor Shih, yeni kampanyanın ardında açıkça mali bir motivasyon olduğunu bildirdi.

Çin'in büyük ölçüde vergilere dayanan bütçe gelirleri, pandemi sonrasında büyük ölçüde durağanlaştı ve 2025'te yüzde 1,7 düşüşle 21,6 trilyon yuan (3,2 trilyon dolar) seviyesine geriledi. Bir zamanlar devlet için temel gelir kaynağı olan arazi satışlarından elde edilen toplam devlet geliri, emlak piyasasındaki düşüşün ardından 2021'deki 8,7 trilyon yuanlık zirveden 4,15 trilyon yuana düştü.

YENİ VERGİ KURALLARI AÇIKLARI KAPATACAK

Çin Maliye Bakanlığı ve Ulusal Vergi Dairesi'nin ortak açıklamasına göre, Çin geçen ay da denizaşırı tröstlere aktarılan varlıklar için kapsamlı vergi kuralları getirerek, servet sahiplerinin mal varlıklarını yurt dışında saklamak için uzun süredir kullandığı bir boşluğu kapattı. Yeni kurallara göre, denizaşırı tröstler tarafından elde edilen gelir, birden fazla aşamada yüzde 20 oranında vergilendirilecek.

Çin'in zengin kesimleri için denizaşırı varlıkları yöneten Singapur merkezli bir bankacı, denizaşırı güven fonu vergisinin müşterilerini şok ettiğini açıkladı.

“Halka açık varlıklar, örneğin borsada işlem gören şirketlerin hisseleri için vakıflar kuran insanlar var. Halka arzların çok yaygın olduğu dönemlerde, doğru vakıf yapısına sahip olmak gelir vergisi açısından bir koruma sağlıyordu. Bu yeni karar bu avantajı ortadan kaldırdı.” diye belirtti bankacı.

Uzmanlar, açık denizdeki bazı karmaşık yapıların yeni kurallardan muaf kalabileceğini ancak birçok tröst sahibinin tek seferlik vergi yükümlülükleriyle karşı karşıya kalmasının beklendiğini ve bazılarının ödemeleri karşılamak için varlıklarını satmasının muhtemel olduğunu bildirdi.

ABD'NİN SİSTEMİYLE BENZER BİR YAKLAŞIM

Yeni politikalar, bir dizi vergi reformuyla birlikte, Çin'in vergi sistemini, Amerikalı vergi mükelleflerinin genellikle dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergilendirildiği ABD'ninkiyle daha uyumlu hale getirecek.

Şanghay merkezli vergi avukatı ve Anli Partners hukuk bürosunun ortağı Ye Yongqing, "Düzenleyici kurumlar, sınır ötesi sermaye akışları, yurtdışı gelir bildirimleri ve döviz işlemleri üzerindeki denetimi istikrarlı bir şekilde güçlendirerek, zengin Çinlilerin varlıklarını yurtdışına transfer etme veya vergi işlerini denizaşırı şirketler aracılığıyla yapılandırma kapsamını daralttı" dedi.

Ye Yongqing, Pekin'in ABD vergi mevzuatına benzer şekilde, vergi mükelleflerinin vergi yükümlülüklerini ertelemek veya ortadan kaldırmak için bu tür fonları kullanmalarını genel olarak reddederek, denizaşırı tröstlere karşı kısıtlayıcı bir yaklaşım benimsediğini de sözlerine ekledi.

Çin'in zengin kesimlerinden alınan daha sıkı vergi tahsilatının son yıllarda meyve verdiğine dair işaretler var. Hong Kong'daki hisse senedi işlemlerine uygulanan vergiler de dahil olmak üzere önceki kampanyaların etkisiyle, bireysel gelir vergisi gelirleri 2025 yılında yüzde 11,5 arttı. Resmi verilere göre bu oran, yüzde 0,8 olan genel vergi artışını epey bir geride bırakıyor.

Çin ve New York'ta ofisleri bulunan bir göçmenlik firmasının yöneticisi, yetkililerin öncelikle Hong Kong veya diğer denizaşırı kanallar aracılığıyla ABD hisse senetleri ticareti yapan zengin Çinlileri hedef aldığını bildirdi. İncelemenin, özellikle Hong Kong'daki banka hesaplarında önemli miktarda finansal varlığa sahip kişilere ve nihayetinde gayrimenkul de dahil olmak üzere diğer denizaşırı varlık türlerine doğru kayacağını tahmin ettiğini belirtti.

ARTAN BASKILARA İLK TEPKİLER

Yurt dışında yaşayan varlıklı Çinliler üzerindeki baskıyı artıran bir diğer faktör de Pekin'in vergi ikametgahı tanımındaki kafa karışıklığıydı.

Yılda 183 günden az Çin'de kalan kişiler, sahip oldukları yabancı pasaport veya göçmenlik statüsünden bağımsız olarak, Çin vatandaşlığından resmen vazgeçip yılın büyük bölümünde Çin'de yaşamayı bırakmadıkları sürece Çin vergi mükellefi olarak kabul edilebilirler.

Hong Kong ve Çin'deki varlıklı ailelerin de aralarında bulunduğu müvekkilleri olan Asya merkezli avukat David Lesperance, yapay zekanın Çinli yetkililerin yatırım kayıtlarının adli analizini eskisinden çok daha hızlı ve düşük maliyetle gerçekleştirmelerini sağladığına inanıyor.

Lesperance, bu yıl baskıların artmasıyla birlikte, ultra zengin Çinli müşterilerinden en az altısının dünyanın ikinci en büyük ekonomisinden ayrılma planları için harekete geçtiklerini sözlerine ekledi.

Çin'in devlet vergi idaresi, konuyla ilgili yorum taleplerine herhangi bir yanıt vermedi.

Ağustos ayı yaşlı ve engelli aylığı sorgulama 2026: Yaşlı ve engelli aylıkları yattı mı, ne zaman yatacak?

Patron kovdu, mahkeme geri gönderdi. Çay bardağı kavgasında işçiler için emsal karar

Altın fiyatlarında son durum: 5 Ağustos Gram, çeyrek, yarım ve cumhuriyet altını bugün ne kadar?