Dünyanın en büyük rafinerisi Sinopec, Orta Doğu’daki arz kaybını kapatmak için Rusya’nın Uzak Doğu petrolüne yöneldi. Suudi Arabistan’dan alım birkaç ayda 20 milyon varilden 2 milyona inerken 30–40 Rus kargosu için anlaşma yapıldı.
Murat Ali Oral06 Ağustos 2026 08:10
06 Ağustos 2026 08:16
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Çin’in petrol tedarikinde savaş, fiyat ve taşıma güvenliğinin belirlediği büyük bir değişim yaşanıyor. Sinopec, en önemli tedarikçilerinden Suudi Arabistan’dan alımını sert biçimde azaltırken boşluğu Rusya’nın Uzak Doğu limanlarından gelen petrol ile dolduruyor.
30–40 Rus kargosu alındı
İşleme kapasitesi bakımından dünyanın en büyük rafinerisi olan Çin devlet şirketi Sinopec, temmuz-eylül döneminde Rusya’dan toplam 30 ile 40 arasında ESPO türü ham petrol kargosu satın aldı.
Doğu Sibirya-Pasifik Okyanusu boru hattından Rusya’nın Kozmino Limanı’na taşınan ESPO petrolü, kısa deniz rotası nedeniyle Çinli rafinerilerin en kolay ulaşabildiği Rus petrol türleri arasında bulunuyor.
Alınan petrolün günlük 241 bin ile 320 bin varile karşılık geldiği hesaplanıyor. Bu miktar, Sinopec’in günlük 5,2 milyon varil seviyesindeki toplam işleme kapasitesinin yüzde 5 ila yüzde 6’sını oluşturuyor.
Şirketin yalnızca temmuz ayında yaklaşık 7,4 milyon varil ESPO petrolü aldığı ve kargoların büyük bölümünün Çin’in önemli rafineri merkezlerinden Şandong’daki Rizhao Limanı’na ulaştığı belirtildi.
Sinopec’in ağustos ve eylül teslimatı için de her ay en az 10 kargo satın aldığı bildirildi. ESPO petrolü taşıyan bir tanker yaklaşık 740 bin varil ham petrol taşıyabiliyor.
Suudi alımı birkaç ayda çöktü
Rus petrolündeki artışın karşısında en büyük kaybı Suudi Arabistan yaşadı. Sinopec, İran savaşı öncesinde kullandığı ham petrolün yaklaşık yarısını Orta Doğu’dan sağlıyor ve Suudi Arabistan’ın en büyük müşterileri arasında bulunuyordu.
Ancak şirket haziran ve temmuz aylarında Suudi Arabistan’dan hiç ham petrol almadı. Ağustos alımı ise yalnızca 2 milyon varil seviyesinde kaldı.
Bu rakam, şirketin mart ve nisanda Suudi Arabistan’dan ayrı ayrı aldığı 20 milyon varilin yalnızca onda birine karşılık geliyor.
Sinopec’in savaş öncesindeki bir yıllık dönemde aylık ortalama Suudi petrolü alımı yaklaşık 11 milyon varildi. Ağustostaki miktar, bu ortalamanın beşte birinin de altına indi.
Suudi Arabistan’ın Çin pazarındaki kaybında Hürmüz Boğazı çevresindeki taşıma riski, yüksek fiyatlar ve Çinli rafinerilerin alternatif kaynaklara yönelmesi etkili oldu.
Fiyat farkı rotayı değiştirdi
Sinopec’in Rus petrolüne yönelmesinde taşıma güvenliğinin yanı sıra fiyat avantajı da belirleyici oldu.
Eylül teslimatlı ESPO petrolü, gösterge kabul edilen Brent petrolüne göre varil başına 1 ila 2 dolar indirimle fiyatlandı. Bu fiyat, Umman petrolü ve Brezilya’nın Tupi türü gibi rakip ham petrollerden yaklaşık 10 dolar daha düşük kaldı.
Rusya’nın Uzak Doğu limanlarından Çin’e yapılan sevkiyatın kısa sürmesi de navlun maliyetlerini düşürüyor. Çinli rafineriler böylece Batı Afrika veya Brezilya’dan gelecek daha uzun mesafeli kargolar yerine daha hızlı teslim edilebilen Rus petrolüne yönelebiliyor.
Çin’in ham petrol ithalatı haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 41 gerilemişti. Pekin yönetimi, savaş nedeniyle iç piyasada arz sıkıntısı yaşanmaması için rafine petrol ürünü ihracatına kısıtlama getirmişti.
Temmuz ve ağustosta ihracat kısıtlamalarının bir bölümünün gevşetilmesi, Sinopec’in rafineri üretimini yeniden artırmasına ve ucuz petrol arayışını hızlandırmasına yol açtı.
Yaptırım riskine ara formül
Çin’in büyük devlet rafinerileri, ABD’nin Rusya’nın önde gelen petrol üreticilerine yönelik yaptırımlarının ardından deniz yoluyla Rus petrolü alımlarını geçen yılın ekim ayında durdurmuştu.
Sinopec, Orta Doğu’daki arz sıkıntısının büyümesi üzerine mart ve nisanda geçici izin döneminden yararlanarak Rus petrolü alımına yeniden başladı.
Son alımların yaptırım listesindeki Rus şirketleriyle doğrudan yapılmadığı, işlemlerde aracı kuruluşların kullanıldığı bildirildi. Ödemelerin ise Ukrayna savaşının ilk dönemlerinden bu yana olduğu gibi Çin yuanı üzerinden yapıldığı belirtiliyor.
Bu yöntem, Sinopec’in daha ucuz Rus petrolüne ulaşırken doğrudan yaptırım riskini sınırlama çabasını gösteriyor.
Şirket, operasyonel ticaret kararlarını kamuoyuyla paylaşmadığını belirterek alım miktarları hakkında ayrıntılı açıklama yapmadı.
Petrol piyasasında yeni denge
Sinopec’in tedarik değişimi, Orta Doğu üreticileri ile Rusya arasındaki Çin pazarı rekabetini yeniden şekillendiriyor.
Suudi Arabistan’ın kaybettiği varillerin Rusya tarafından doldurulması, Çin’in petrol arz güvenliğinde coğrafi yakınlığa ve düşük maliyete daha fazla öncelik verdiğini gösteriyor.
Bu yön değişimi kalıcı hale gelirse Suudi Arabistan’ın Asya’daki müşterilerine sunduğu fiyatları yeniden gözden geçirmesi veya boşta kalan petrolü farklı pazarlara yönlendirmesi gerekebilir.
Rus petrolüne yönelik Çin talebinin artması ise Asya pazarındaki fiyat indirimlerinin daralmasına neden olabilir. Bu durum, Türkiye gibi Rus petrolü satın alan diğer ülkelerin ödediği fiyatlar üzerinde de dolaylı baskı oluşturabilir.
Yeni denge yalnızca fiyatlara bağlı olmayacak. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik, Rusya’nın Kozmino Limanı’ndan yapabileceği sevkiyat miktarı, tanker bulunabilirliği ve yaptırım kararları önümüzdeki dönemde Çin’in tedarik rotasını belirleyecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
petrol Rusya çin
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.