Karadeniz ile Azak Denizi'nde limanlar, tahıl terminalleri ve ticari gemilere yönelik saldırıların artması, Rusya ve Ukrayna'nın tahıl ihracatını olumsuz etkilerken küresel gıda arzına ilişkin kaygıları da yeniden gündeme taşıdı.
07 Ağustos 2026 11:50
07 Ağustos 2026 11:52
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı Rusya ile "Avrupa'nın ekmek sepeti" olarak nitelendirilen Ukrayna arasındaki karşılıklı saldırılar, hasat sezonunda bölgedeki deniz taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırdı.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Ukrayna'nın bu yıl tahıl ve yağlı tohum üretiminin geçen yılki 80 milyon tondan 81 milyon tona yükselmesi öngörülüyor. Tarım ürünleri ise ülkenin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.
Birleşmiş Milletler (BM) yetkilileri, saldırıların küresel tarım piyasalarında etkilerinin hissedilmeye başlandığını belirterek taraflara gerilimin daha fazla tırmandırılmaması çağrısında bulunuyor.
BM Dünya Gıda Programı da ticaret yollarını hedef alan saldırıların devam etmesi halinde Ukrayna'dan gerçekleştirilen tahıl sevkiyatında daha büyük aksamalar yaşanabileceği ve küresel gıda güvensizliğinin derinleşebileceği uyarısını yaptı.
Limanlar ve gemiler hedefte
Ukrayna Altyapı Bakanlığı'nın verilerine göre temmuz ayında limanlarda bulunan gemilere 35, denizde seyreden gemilere 22, liman tesislerine ise 67 saldırı düzenlendi. Buna karşılık, 2025 yılının tamamında Ukrayna limanlarındaki gemiler toplam 14 saldırının hedefi olmuştu.
Rusya'nın Odessa bölgesindeki limanlar ve çevresindeki altyapıya yönelik saldırılarını yoğunlaştırması, Ukrayna'nın tarım ürünleri ihracatında kullandığı en önemli güzergahı doğrudan etkiliyor.
Ukrayna'nın tarım ihracatının yüzde 90'dan fazlası Odessa ve çevresindeki limanlardan gerçekleştiriliyor. Ancak Odessa, Çernomorsk ve Yujnıy limanlarındaki ticari gemi hareketliliği, güvenlik risklerinin artması nedeniyle temmuz ayının ikinci yarısından itibaren büyük ölçüde durma noktasına geldi.
Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanı Taras Vısotskiy, gemi sahiplerinin 22 Temmuz itibarıyla Karadeniz limanlarına tarım ürünü taşımak amacıyla gemi göndermeyi geçici olarak durdurduğunu açıkladı.
Vısotskiy, bu kararın Ukrayna makamlarından değil gemi sahiplerinden kaynaklandığını belirterek alternatif ihracat rotalarının ağustos sonuna kadar tam kapasiteyle çalışamayacağını ifade etti.
Kara ve nehir taşımacılığı tam kapasiteye ulaşsa dahi bunun, Karadeniz limanlarından normal şartlarda gerçekleştirilen sevkiyatın ancak yarısını karşılayabileceğini dile getirdi.
Maersk de seferlerini askıya aldı
Danimarka merkezli deniz taşımacılığı şirketi Maersk de artan güvenlik riskleri nedeniyle Çernomorsk bağlantılı hizmetlerini geçici olarak durdurdu.
Şirket, Çernomorsk'taki yüklerin Romanya'daki Köstence Limanı'na yönlendirildiğini bildirirken mevcut ihracat rezervasyonlarının iptal edilebileceğini veya yükleme limanının Köstence olarak değiştirilebileceğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna limanları ve gemilerine yönelik saldırılarda askeri amaçlarla kullanılan hedeflerin vurulduğunu savunurken Ukrayna yönetimi ise hedef alınan tesis ve gemilerin önemli bölümünün sivil ticaret ile tarım ürünleri ihracatında kullanıldığını belirtiyor.
Rus limanları da saldırılardan etkileniyor
Ukrayna da son dönemde Rusya'nın Karadeniz ve Azak Denizi kıyısındaki limanları, tahıl terminalleri ve ticari gemilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını artırdı.
Rusya'nın Taman Limanı'nda bulunan önemli tahıl ihracat terminallerinden birinin saldırıda zarar gördüğü, Karadeniz kıyısındaki bazı terminallerin ise güvenlik gerekçesiyle kara yoluyla tahıl kabulünü sınırlandırdığı bildirildi.
Azak Denizi'ndeki gemi trafiğinin 10 Temmuz'dan itibaren kısıtlanması da Taman Limanı'ndaki faaliyetleri olumsuz etkiledi.
Novorossiysk ve Tuapse limanlarından tahıl sevkiyatı sürerken güvenlik önlemleri ve operasyonel sınırlamalar nedeniyle yükleme hızında düşüş yaşandığı ifade ediliyor.
Rusya Tahıl İhracatçıları ve Üreticileri Birliği, ticari gemiler ile liman altyapısını hedef alan saldırıların Karadeniz'deki taşımacılığı doğrudan tehdit ettiğini belirterek mevcut koşulların devam etmesi halinde ihracat koridorlarının kapanabileceği uyarısında bulundu.
Rusya ve Ukrayna ise birbirlerini sivil gemiler ile liman altyapısını hedef almakla suçlarken, yalnızca askeri faaliyetlerle bağlantılı unsurlara saldırı düzenlediklerini savunuyor.
Tahıl Koridoru yeniden gündemde
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayesinde, olası küresel gıda krizinin önüne geçmek amacıyla 22 Temmuz 2022'de Türkiye, Rusya, Ukrayna ve BM arasında İstanbul'da Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması imzalanmıştı.
Koridorun açık kaldığı dönemde 1000'i aşkın gemiyle yaklaşık 33 milyon ton tahıl dünya pazarlarına ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılarak olası bir gıda krizinin önüne geçilmişti.
Anlaşma, Ukrayna tahılının dünya piyasalarına ulaşmasını sağlarken küresel gıda fiyatları üzerindeki baskının hafiflemesine de katkı sunmuştu.
Rusya'nın Temmuz 2023'te anlaşmadan çekilmesinin ardından Ukrayna, Karadeniz'in batı kıyısı boyunca Romanya ve Bulgaristan karasularına yakın seyreden alternatif bir deniz koridoru oluşturmuştu.
Ancak limanlar, ticari gemiler ve tahıl terminallerine yönelik saldırıların yoğunlaşması ve gemi şirketlerinin seferlerini durdurması, bu güzergahın geleceğine ve yeni hasat dönemindeki ürünlerin dünya pazarlarına ulaştırılmasına ilişkin belirsizliği artırdı.
Uzmanlar, Karadeniz ve Azak Denizi'ndeki gerilimin devam etmesi halinde tahıl sevkiyatındaki aksaklıkların özellikle bölgeden ithalata bağımlı Afrika ve Orta Doğu ülkelerinde hem arz hem de fiyat baskısını artırabileceğini değerlendiriyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.