Mezun olmadan istihdam fırsatı

Giriş Tarihi: 10.08.2026

Mezun olmadan istihdam fırsatı

SABAH’a özel açıklamalarda bulunan YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, yapay zekâya dayalı programlar, uygulamalı eğitim ve sektörel iş birliklerinin öğrencilere mezun olmadan istihdam fırsatı sunduğuna işaret etti. Birçok sektörde yapay zekânın devrede olduğu otomasyon mezunları rağbet görüyor

ÖNDER YILMAZ

• ABONE OL

Yükseköğretimde istihdam odaklı programlar gençleri doğrudan iş hayatına hazırlıyor. YÖK'ün yapay zekâya dayalı programları, uygulamalı eğitimi ve sektörel iş birlikleri öğrencilere mezun olmadan istihdam fırsatı sunuyor. Savunma sanayiden sağlığa, tarımdan hayvancılığa ve otomotive kadar birçok sektörde yapay zekânın devrede olduğu otomasyon mezunları rağbet görüyor. Gelişmeleri "sessiz devrim" olarak nitelendiren YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, SABAH'a yapay zekâ derslerinin tüm üniversitelerde zorunlu hale getirileceğini açıkladı. Üniversite tercihinin son gününde öğrencilere "istihdam odaklı tercih" uyarısında bulunan Özvar, binlerce öğrenciye istihdam kapısını açan YÖK'ün çalışmalarını İŞ'İN DOĞRUSU'na anlattı...

YENİ MESLEKLER
Dünyadaki dönüşüm etkisiyle bazı meslekler yavaş yavaş uygulamadan kalkıyor. İlk defa adını duyduğumuz yeni meslekler de hayatımıza giriyor. Özellikle bilişim alanında son 30 yılda gördüğümüz büyük veri ile başlayan sonra dijitalleşme ile devam eden en son yapay zekâ ile zirveye ulaşan bir dönüşüm. Bu dönüşümün odağında "iş yeri temelli uygulamalı mesleki eğitim" anlayışı bulunuyor.

İSTİHDAM TEMEL KRİTER
Son 3 yılda üniversitelerimizde istihdamla ilişiği kesilmiş programları kapatıyoruz. Ama şimdi artık YÖK üniversitelerimizin program-fakülte bölümlerini açarken ilk baktığı verilerden biri o programlardan mezun olan çocukların istihdam edilebilirliği konusu. Bu çok önemli kriter. Program fakülte açma arzusu ile piyasada istihdam edilebilirlik arasında bir denge korelasyon olması gerekiyor. Örneğin İmalat Yürütme Sistemleri (MES) Operatörlüğü programı, yapay zekâ, veri analizi, sensör teknolojileri ve akıllı üretim sistemlerini bir araya getiren dijital fabrika operatörlerini yetiştirmeyi hedefliyor.

TALEBE GÖRE PROGRAM
İlk yaptığımız işlerden biri sektörün önde gelenleri, meslek kuruluşları, iş insanları, öğretim üyeleri ile yeni meslekleri tespit ettik. Sektör ne ve ne tür mezun bekliyor? Onları öğrendik ve özel sektör ve kamunun beklentileriyle uyumlu bir müktesebat inşa edebilir miyiz? dedik. Bugüne kadar 70 farklı program, 100'den fazla üniversitede 785 yeni program açıldı. Ön lisans ve lisans programlarında hangi yetenek, beceri ve yetkinlikte öğrenci mezun olmalı diye yola çıktık. Ve "siber güvenlik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği, yapay zekâ mühendisliği, yazılım, veri bilimi, dron teknikerliği ve su altı kaynaklığı gibi mesleki programlar ortaya çıktı. Bizde sanayinin "eleman bulamıyorum" dediği alanlarda çalışacak mezunları yetiştirmek üzere yeni programlar ihdas ettik. Örneğin, Zonguldak, İskenderun ve Çanakkale'de açık deniz kaynakçılığı diye program açtık.

BOSNA'YA ÖZEL PROJE
"Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar" ile "Akıllı Sera Teknolojileri" gibi birçok program tarım, bilişim ve yapay zekâyı aynı potada buluşturuyor. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Bosna- Hersek'te verimsiz düşük hayvancılık süt randımanını yükseltmeye yönelik yapay zekâ temelli bir proje hazırladı. Bosna'da bunu hayata geçirmek üzere gidecekler. Bosna'da her yer otlak olmasına rağmen süt üretimi, verimi düşük. İşte yapay zekâ ile modernize etmek amacıyla üniversitemiz gidiyor. Türkiye'de soyu tükenmesine ramak kala Honanlı adlı bir Türk keçi ırkını ıslah edip bölgeye yaymayı başardı.

ŞİRKET LABORATUVARI
Savunma Sanayisi şirketlerimizin bir kısmı ile düzey bazı laboratuvarların üniversitelerimizin bünyesinde açmak suretiyle ihtiyacını duydukları çalışma ve testleri o laboratuvarlar marifetiyle üniversitedeki hocalarla işbirliği yaparak karşılıyorlar. Özellikle mühendislik fakültelerimizde... Ayrıca sektörün istediği 10'larca dersi, üniversitelerimizin ders havuzlarına enjekte ettik. İstihdama kapıyı aralayan bu girişimler Türkiye'de "sessiz devrim" oldu.

YAPAY ZEKÂ ZORUNLU OLACAK
Konvansiyonel geleneksel programlarda veriye, yapay zekâya dayalı yeni derslerin zorunlu hale getirilmesi gerekiyor. Bir üniversitemizde bu sene deneme yapıyoruz. Hazırlığı bitmek üzere, hangisi olduğunu ilan edeceğiz. Bir vakıf üniversitesi. Bütün bölüm ve fakültelerde yapay zekâ zorunlu hale getirildi. Türkiye'deki bütün üniversitelerde de yapay zekâ dersi belirli seviyelerde zorunlu hale getirilecek. İlahiyattan tutun uluslararası ilişkilere kadar her alanda yapay zekâ enstrümanları kullanılacak. Öğrenciler hangi programda okurlarsa okusunlar algoritma düşünceyi öğrenecek, iş yaşamına da hazırlanacak.

SAVUNMA SANAYİİ İŞ BİRLİĞİ
Türkiye savunma sanayi ekseninde kendi mahsus özel sektör-üniversite işbirliğini hayata geçirmeyi başardı. Türkiye'de savunma sanayi sektöründe çalışan mühendislerin yüzde 98.5'i 129 Türk üniversitesinden mezun. Aselsan, Havelsan, TAİ ve diğerleriyle ortaklıklarımız var. Şirketler ileri araştırma yapılmasını istediği alanlarda da öğrencileri istihdam ediyorlar.

SEKTÖRDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI
Türkiye'de yapay zekâ mimarisiyle uğraşacak, yazılımını inşa edecek zaten grup belli. Bir oran var. Bizim asıl bütün sektörlerde yapay zekâ ürünlerini kullanabilecek gençlere ihtiyacımız var. Yapay zekâ kullanıcısı inşa etmek üzere üç yıl önce kritik strateji geliştirdik.

EN HIZLI GELİŞEN ÜÇ ÜLKEDEN BİRİ TÜRKİYE
Kısa zamanda bilişim ve yapay zekâ eksenli programlar açtık. Standford Üniversitesinin yapay zekâ endeksi her yıl yayınlanır. Orada görülen Avrupa'da yapay zekâ gelişmelerine karşı en hızlı reaksiyon ilk üç ülkeden biri Türkiye'dir. Bu bizim açımızda fevkalade kıymetli.

#EROL ÖZVAR #YÖK