Tayvanlılar, Çin'le savaşmaya hazır mı?

Tayvan, her yıl düzenlenen ve 10 gün süren "Han Kuang" tatbikatına devam ederken Wall Street Journal (WSJ), bu ülkenin yurttaşlarına "Çin'le savaşmaya hazır mısınız?" diye sordu. Amerikan gazetesi, ülkenin çeşitli yerler…

Amerikan gazetesi, ülkenin çeşitli yerlerindeki farklı yaş, geçmiş ve siyasi görüşlere sahip 5 kişinin fikirlerini aktardı.

Cony Hsieh, askeri eğitim alarak 6 yıl boyunca orduda görev yaptığını, halihazırda da yedek asker olduğunu söylüyor.

WSJ, 33 yaşındaki kadının, askerliğin yalnızca erkeklere zorunlu olduğu ülkede sıradışı bir örnek teşkil ettiğini aktarıyor.

"Eğer Çin gerçekten saldırır ve cephede bana ihtiyaç duyulursa görevimi yapar ve direnirim. Bu konuda hiçbir şüphem yok" diyen Hsieh, halihazırda Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları alanında çalışan bir akademisyen. Ayrıca ülkenin savunmasına dair bir podcast de sunuyor. Çin istilası durumunda Donald Trump'ın Amerikan askerlerini göndereceğinden kuşku duyduğunu dile getirip ekliyor:

Hem ulusal savunmanın hem de sivil savunmanın önemini anlatıyorum. Çin'in sızma girişimleri ve dezenformasyonuna nasıl karşı koyabileceğimizi, demokrasiyi nasıl koruyabileceğimizi ve Tayvan genelinde toplumsal direnci nasıl güçlendirebileceğimizi anlatıyorum.

Hsieh bir savaştan çok, 2028'de yapılacak seçimleri muhalif Kuomintang partisinin kazanmasından korktuğunu söylüyor:

Tayvan'ı Çin'e gümüş tepside sunarlar.

54 yaşındaki Dov Lin de geçmişte sıkıyönetim altında yaşadığı için Çin'e karşı savaşacağını belirtiyor:

Biz bu toprakları yurt bellediysek neden kaçmayı ya da teslim olmayı seçelim ki?

Taipei'de küçük bir bilişim hizmetleri şirketi işleten Lin, 1980'lerin sonundaki demokratikleşme sürecinin ardından herkesin Çin yerine Tayvan kimliğini benimsemeye başladığını söylüyor.

Lin, Tayvan'ın mevcut statüsünü koruması, demokrasiyi ve fiili bağımsızlığını sürdürmesi ve Çin işgalini tetikleyebilecek herhangi bir değişikliğe gitmemesi gerektiğini savunuyor.

27 yaşındaki sanatçı Hsu Mei-chih, annesi Çinli de olsa kendisini bir Tayvanlı olarak gördüğünü belirtiyor. İki ülkenin birleşmemesi gerektiğini öne sürüyor:

Kendime Çinli diyemem çünkü orayı tanımıyorum. Onlarla aynı dili konuşmuyorum, Tayvanca konuşuyorum.

63 yaşındaki Ben Chen, Çinlileri tanıdıkça korkusunu yendiğini vurguluyor. 1980'li yılların sonunda Alaska'da okurken Çin anakarasından sınıf arkadaşlarının olduğunu anlatıyor:

İdeolojik farklılıklarımıza ve yıllar süren ayrılığın yarattığı kuşkuya rağmen aynı dili konuşuyor, aynı gelenekleri paylaşıyoruz. Akşam olduğunda herkes keyifle birlikte içki içip şakalaşırdı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Toprak ve su koruma mühendisi Chen; Çin, Tayvan, Hong Kong ve Makao'nun aynı çatı altında yaşayacağı bir Çin Milletler Topluluğu kurulmasını öneriyor.

Chen, 1979'da Tayvan'ı diplomatik olarak tanımaktan vazgeçen ABD'nin adanın geleceği hakkında söz hakkı olmadığını savunuyor.

25 yaşındaki Eric Li, "Herkes savaş çıkarsa saklanacağını söylüyor. Gençler statükoyu korumaktan yana. Herkes barış içinde mutlu bir şekilde çalışmak istiyor" diyor.

Taipei'de siyaset bilimi okuyan Li, arkadaşlarıyla tartışmamak için politik meselelere girmekten kaçındığını aktarıyor.

Pekin, "tek Çin" politikası kapsamında Tayvan'ı kendi toprağı olarak görüyor. Son yıllarda askeri baskıyı artıran Çin, adanın anakarayla yeniden birleşmesi için gerekirse güç kullanabileceğini vurguluyor.

Taipei yönetimiyse Çin tehdidine karşı ABD'nin askeri ve siyasi desteğine güveniyor. ABD'de 1979'da yürürlüğe konan Tayvan İlişkileri Yasası kapsamında Washington, olası bir Çin saldırısına karşı Tayvan'a kendini koruyacak askeri teçhizatı sağlamak zorunda.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Tayvan'ın kendilerine ödeme yapması gerektiğini savunarak Taipei yönetiminde soru işaretleri yaratmıştı.

Independent Türkçe, WSJ, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA OKU