YAYIN TARİHİ, 12 Ağustos 2026 07:32 GÜNCELLEME, 12 Ağustos 2026 07:52
- Ekonomist Mahfi Eğilmez, Temmuz 2026 sonu verileri üzerinden Türk Lirası’nın satın alma gücü ile mevcut piyasa kuru arasındaki sapmayı inceledi. Big Mac Endeksi’ne göre dolar kurunun 65 TL seviyesinde olması gerektiğini vurgulayan Eğilmez, mevcut kur politikasının milli gelir ve kişi başı gelir üzerindeki etkilerini sorguladı.
Piyasalarda 1 doların 47,50 TL seviyesinden işlem gördüğü Temmuz 2026 sonu itibarıyla, Türk Lirası’nın gerçek satın alma gücünü yansıtıp yansıtmadığı tartışması yeniden gündeme geldi. İktisatçı Mahfi Eğilmez, "Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?" başlıklı analizinde, döviz kurunun yalnızca arz-talep dengesiyle değil; faiz farkları, risk primi, sermaye hareketleri ve Merkez Bankası müdahaleleri gibi çok sayıda etkenle şekillendiğine dikkat çekti.
Big Mac Endeksi: TL Dolar Karşısında %37 Daha Pahalı
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + EkleUluslararası satın alma gücü paritesi (SAGP) karşılaştırmalarında sıkça başvurulan Big Mac Endeksi, 30 Temmuz 2026 verileriyle dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor:
-
Dünya Ortalama Fiyatı: 5 Dolar
-
Türkiye Fiyatı: 325 TL
-
Piyasa Kuruyla Dolar Karşılığı (47,50 TL): 6,84 Dolar
Bu verilere göre Türkiye’deki bir Big Mac, dünya ortalamasına kıyasla dolar bazında yaklaşık %37 daha pahalı satılıyor. Fiyatları eşitleyen SAGP kuru hesaplandığında ise (325 TL / 5 Dolar) Türk Lirası’nın satın alma gücüne dayalı dolar kurunun 65 TL seviyesinde bulunması gerektiği görülüyor.
Mevcut 47,50 TL’lik piyasa kuru ile Big Mac Endeksi’nin işaret ettiği 65 TL’lik kur arasındaki 17,50 TL’lik fark, kurun nominal değeri ile gerçek satın alma gücü arasındaki kopukluğu gözler önüne seriyor.
Kur Senaryolarının Milli Gelire Etkisi
Eğilmez, 65 TL’lik değerin nihai bir "gerçek kur" olmadığını, ancak ekonomik büyüklüklerin dolar cinsinden görünümünü nasıl değiştirdiğini çarpıcı rakamlarla ortaya koydu:
Gösterge Mevcut Piyasa Kuru (47,50 TL) Big Mac SAGP Kuru (65,00 TL) Değişim Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ~1.658 Milyar Dolar ~1.189 Milyar Dolar -469 Milyar Dolar Kişi Başına Düşen Gelir 18.621 Dolar 13.745 Dolar -4.876 Dolar"Parayı Güçlü Göstermek Zenginleştirir mi?"
Analizinde kurun 65 TL seviyesine gelmesinin sadece kağıt üzerindeki milli gelir rakamlarını düşürmekle kalmayacağını belirten Eğilmez; Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle enerji, ara malı ve ham madde maliyetlerinin artacağını, bunun da enflasyon üzerinde ciddi bir ek baskı oluşturacağını vurguladı.
Eğilmez, ekonomi yönetiminin kur politikasını şu kritik soruyla değerlendirdi:
POPÜLER HABERLER"Bir ülkenin parasını güçlü göstermek gerçekten o ülkeyi zenginleştirir mi, yoksa yalnızca dolar cinsinden görünen rakamları mı değiştirir? Bir kurun ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutulmasının maliyeti, zaman içinde başka kanallardan ortaya çıkabilir."
Borsanın sanayi şirketinden yüzde 100 bedelli sermaye artırımı kararı
Konkordato ilan eden şirketten dev pay satışı: 9,7 milyon TL nominal değerli hisse el değiştiriyor
Toyota ağustos kampanyalarını duyurdu: İşte model model kredi ve peşinat kampanyaları
Borsa İstanbul bir hisseyi işleme kapattı
6 ilde eş zamanlı vize randevusu operasyonu: 41 bin kişiden 918 milyon TL tahsil edilmiş
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.