Bina yıkımlarında yeni dönem başladı: Bu şartlar sağlanmadan yıkım gerçekleştirilemeyecek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bina yıkımlarına ilişkin şartları yeniden belirledi. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle yıkım yöntemlerinden güvenlik tedbirlerine, patlayıcı kullanımından çevresel gürültünün kontrolüne kadar birçok alanda yeni kurallar uygulanacak.

12 Ağustos 2026 | 10:05

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binaların yıkım süreçlerinde uygulanacak kurallarda değişikliğe gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle yıkım faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlenirken, patlayıcı kullanılan yıkımlardan yüksek yapılara, güvenlik tedbirlerinden çevresel gürültünün kontrolüne kadar birçok başlıkta yeni hükümler getirildi.

1 Patlamadan önce hava durumu takip edilecek, kamerayla kayıt altına alınacak

Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek bina yıkımlarında güvenlik kriterleri genişletildi. Kontrollü patlatmadan önce hava ve rüzgar durumu ile çevredeki koşullar incelenerek bunların yıkım üzerindeki olası etkileri değerlendirilecek.

Patlatma anı ise yüksek hızlı kameralarla görüntülenecek. Alınan kayıtlarla patlamanın yapıda oluşturduğu etki, binanın çökme süreci ve çevresinde meydana gelebilecek hareketler ayrıntılı olarak izlenebilecek.

2 Bina yıkımlarında mesuliyet inşaat mühendisinde olacak

Bina yıkımlarında teknik sorumluluğun kim tarafından üstlenileceğine ilişkin esaslar da yeniden düzenlendi. Buna göre, binaların yıkılmasına ilişkin fenni mesuliyet inşaat mühendisi tarafından üstlenilecek ve yıkım çalışmalarının hazırlanan projeye ve teknik gerekliliklere uygun yürütülmesinden sorumlu olacak.

Bununla birlikte, bu şart bütün yapılar için aynı şekilde uygulanmayacak.

3 Her bina için fenni mesuliyet şartı aranmayacak

Fenni mesuliyet şartı, binanın yüksekliği ve özelliklerine göre farklı uygulanacak. Yüksekliği 18,50 metrenin altında kalan binaların yıkımında genel olarak fenni mesuliyet aranmayacak.

Ancak bu yükseklik sınırının altında olsa dahi bitişik nizamda bulunan, karma taşıyıcı sisteme sahip olan veya yapısal düzensizlik tespit edilen binalarda ilgili idare fenni mesuliyet şartı getirebilecek. Sağlık ve eğitim yapıları ile tarihi eser gibi kritik alanların yakınındaki binalar da bu kapsamda değerlendirilebilecek.

Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek yıkımlar ile ikiden fazla bodrum katı bulunan binalarda ise yükseklik kriteri dikkate alınmadan fenni mesuliyet zorunlu olacak.

4 Patlayıcı ile yıkımlarda B sınıfı yeterlik belgesi şartı

Patlayıcı kullanılarak yapılacak yıkımlarda görev alacak kişilere ilişkin mesleki ve teknik şartlar da yeniden belirlendi. Buna göre, patlatmadan sorumlu mühendislerin inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik alanlarından lisans mezunu olması gerekecek. Ayrıca bu kişilerin patlayıcı kullanımına ilişkin Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş sertifikaya ya da ilgili alanda tezli yüksek lisans derecesine sahip olması şartı aranacak.

Patlatma işlemini gerçekleştirecek ateşleyicilerin ise B sınıfı yeterlik belgesine sahip olması zorunlu olacak.

Patlatmadan sorumlu mühendis ile yıkım projesini hazırlayan inşaat mühendisi de yıkım sırasında şantiye sahasında hazır bulunacak.

5 Yüksek yapıların yıkımına özel kurallar getirildi

Yönetmelik değişikliğiyle yüksek yapıların yıkımına yönelik özel kurallar da belirlendi. Bina yüksekliği 21,50 metreyi, yapı yüksekliği ise 30,50 metreyi aşan yapılar bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu yapıların yıkımı sırasında şantiye çevresinin perdeleme, örtülü yol ve koruma fanlarıyla güvenli hale getirilmesi gerekecek. Toz, gürültü ve titreşim seviyelerinin mevzuatta belirlenen sınırlar içinde tutulması sağlanacak. Dış cephe iş iskelelerinin kurulumunda ise yürürlükteki standartlara ve ilgili mevzuata uyulması zorunlu olacak.

6 Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe giriyor?

Kamuya ait yapıların yıkımında fenni mesuliyet ve uygulama süreçlerini kapsayan hükümler, düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi.

Yönetmelikte yer alan diğer teknik ve idari kurallar ise kişi ve kurumlara uyum süresi tanınması amacıyla bir yıl sonra uygulanacak.