Yapay zekâ parayı pahalılaştırıyor: Teknoloji devlerinden 220 milyar dolarlık borçlanma

Yapay zekâ parayı pahalılaştırıyor: Teknoloji devlerinden 220 milyar dolarlık borçlanma

Yapay zekâ yatırımları teknoloji devlerini tahvil piyasasına yöneltti. Alphabet, Amazon ve Meta’nın bu yılki borçlanması 220 milyar dolara yaklaşırken, devletlerin yüksek borç ihtiyacıyla birleşen para talebi uzun vadeli faizleri yukarı itiyor.

Murat Ali Oral

14 Ağustos 2026 09:30

14 Ağustos 2026 09:36

Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Yapay zekâ yarışının faturası artık yalnızca çip, veri merkezi ve elektrik harcamalarında görülmüyor. Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri yüz milyarlarca dolarlık yatırımlarını finanse etmek için tahvil piyasasına yönelirken, aynı piyasadan yoğun biçimde borçlanan devletlerle sermaye için rekabet giderek sertleşiyor.

Bu yeni tablo, küresel tahvil getirilerindeki yükselişin arkasındaki önemli unsurlardan biri haline geldi. ABD’de enflasyondan arındırılmış 30 yıllık reel tahvil getirisi yüzde 3 civarına çıkarak yaklaşık 18 yılın en yüksek seviyelerine yaklaşırken, İngiltere ve Almanya’da da uzun vadeli reel getiriler son on yılın zirvelerinde seyrediyor.

Teknoloji devlerinden 220 milyar dolarlık tahvil dalgası

Alphabet, Amazon ve Meta yıl başından bu yana tahvil piyasalarından yaklaşık 220 milyar dolar kaynak sağladı. Bu tutar, üç şirketin 2025’in tamamında gerçekleştirdiği 108 milyar dolarlık tahvil ihracatının iki katından daha fazla.

Değişimin ölçeği teknoloji sektörünün finansman modelinde önemli bir kırılmaya işaret ediyor. Büyük teknoloji şirketleri uzun yıllar boyunca güçlü nakit akışları sayesinde veri merkezlerini, yeni ürünlerini ve satın almalarını büyük ölçüde kendi kaynaklarıyla finanse edebiliyordu.

Yapay zekâ yatırımları ise ihtiyaç duyulan sermayeyi başka bir seviyeye taşıdı. Yeni veri merkezleri, gelişmiş işlemciler, enerji bağlantıları ve ağ altyapısı için gereken yüz milyarlarca dolarlık harcamalar, sektörün tahvil ve hisse piyasalarından daha fazla kaynak çekmesine neden oluyor.

Amazon bunun en dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Şirket temmuz ayında yapay zekâ yatırımları ve diğer sermaye harcamalarını finanse etmek üzere 25 milyar dolarlık yeni tahvil satışı gerçekleştirirken, yatırımcılardan gelen talebin 60 milyar doların üzerine çıktığı bildirildi.

Yapay zekâ devletlerle aynı para için yarışıyor

Teknoloji şirketlerinin borçlanma hamlesi tek başına gerçekleşmiyor. Aynı dönemde dünyanın büyük ekonomileri de yüksek bütçe açıklarını finanse etmek için tahvil piyasalarına büyük miktarda borç sunuyor.

ABD’nin bütçe açığının bu yıl yaklaşık 1,9 trilyon dolar, yani milli gelirin yüzde 6’sı seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Fransa’da bütçe açığı milli gelirin yaklaşık yüzde 5’ine, İngiltere’de ise yüzde 4’üne karşılık geliyor.

Bu nedenle tahvil yatırımcısının önündeki arz giderek büyüyor. Bir tarafta devletler borçlanırken diğer tarafta dünyanın en yüksek kredi notlarına sahip teknoloji devleri veri merkezi yatırımları için aynı sermayeye talip oluyor.

Tahvil arzı arttıkça yatırımcıların yeni borcu satın almak için daha yüksek getiri istemesi, faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Piyasa uzmanlarının dikkat çektiği nokta da burada bulunuyor: Son yıllarda benzeri görülmeyen ölçekte bir sermaye rekabeti oluşuyor.

Yapay zekâ yatırımları bu yarışın tek nedeni değil. Güçlü ekonomik büyüme, yüksek kamu açıkları, merkez bankalarının geçmiş yıllardaki kadar yoğun tahvil almaması ve bazı ekonomilerde yeniden faiz artırımı beklentileri de getirileri yukarı itiyor.

Reel faiz yüzde 3’e dayandı

Piyasaların yakından izlediği asıl gösterge reel faizler. Reel tahvil getirisi, yatırımcının enflasyon etkisi çıkarıldıktan sonra elde etmek istediği kazancı gösteriyor ve ekonomideki gerçek borçlanma maliyetinin önemli göstergelerinden biri kabul ediliyor.

ABD’de 30 yıllık enflasyona endeksli tahviller üzerinden hesaplanan reel getiri yüzde 3 civarında seyrediyor. Bu seviye yaklaşık 18 yılın zirvesine yakın bulunuyor.

İngiltere ve Almanya’da 10 yıllık reel getiriler de on yılı aşkın sürenin en yüksek seviyelerine çıktı. Üstelik son dönemde enflasyon beklentilerinde aynı ölçekte bir sıçrama görülmemesi, nominal tahvil faizlerindeki yükselişin önemli bölümünün doğrudan reel faizlerden kaynaklandığını gösteriyor.

Yüksek reel faiz şirketlerin yeni yatırım için borçlanmasını pahalılaştırırken devletlerin faiz giderini de büyütüyor. Konut kredilerinden şirket tahvillerine kadar çok sayıda finansman aracının fiyatlanmasında devlet tahvil getirilerinin referans olarak kullanılması nedeniyle etki finans piyasalarının çok ötesine yayılabiliyor.

Borsa rallisinin karşısına yeni risk çıkıyor

Yapay zekâ şimdiye kadar borsalar açısından güçlü bir yükseliş hikâyesi yarattı. Büyük teknoloji şirketlerinin yüksek kârları ve yapay zekâ gelirlerine yönelik beklentiler, ABD hisse senedi piyasalarının rekor seviyelere çıkmasında önemli rol oynadı.

Ancak tahvil getirilerinin yükselmesi aynı şirketler açısından başka bir matematik oluşturuyor. Yatırımcı risksiz veya daha düşük riskli tahvillerden enflasyon üzerinde daha yüksek getiri elde edebildiğinde hisse senetlerinin göreceli cazibesi azalabiliyor.

Daha yüksek faiz aynı zamanda şirketlerin gelecekte elde edeceği kârların bugünkü değerini aşağı çekiyor. Bu durum özellikle değerlemesi büyük ölçüde gelecekteki hızlı büyüme beklentisine dayanan teknoloji şirketleri açısından daha hassas bir denklem yaratıyor.

Şimdilik güçlü şirket bilançoları ve ekonomik büyüme, hisse piyasalarının yüksek reel faizlere direnmesini sağlıyor. Ancak reel getirilerin daha da yükselmesi halinde yapay zekâ yatırımlarını finanse eden borçlanmanın, yapay zekâ rallisinin kendisini baskılayan bir faktöre dönüşmesi riski bulunuyor.

Türkiye gibi gelişen piyasalar da etkilenebilir

ABD’de uzun vadeli reel faizlerin yükselmesi yalnızca Wall Street veya teknoloji şirketleri açısından önem taşımıyor. Küresel yatırımcıların ABD tahvillerinden daha yüksek reel getiri elde edebilmesi, gelişmekte olan ülkelere para göndermek için talep ettiği risk primini de artırabiliyor.

Bu ortam gelişen ülkelerin dolar ve euro cinsinden borçlanmalarında daha yüksek faiz maliyetleriyle karşılaşmasına, şirketlerin dış finansmana erişiminin pahalanmasına ve küresel sermayenin daha güvenli varlıklara yönelmesine neden olabilir.

Türkiye açısından da küresel tahvil getirileri dış finansman koşullarının önemli bileşenlerinden biri. ABD uzun vadeli faizlerinin yüksek kalması, Türkiye’nin risk priminden bağımsız olarak dış borçlanmanın referans maliyetinin daha yüksek seviyede oluşması anlamına geliyor.

Bu nedenle yapay zekâ yarışının ortaya çıkardığı yeni sermaye ihtiyacı giderek daha geniş bir ekonomik hikâyeye dönüşüyor. Teknoloji şirketleri veri merkezlerini büyütmek için yüz milyarlarca dolar ararken, devletlerin de yüksek borçlanmasını sürdürmesi halinde dünyada paranın fiyatı uzun süre yüksek kalabilir.

Kaynak: HABER MERKEZİ

faiz tahvil ABD