Meta çocukların ruh sağlığına zarar verdiği suçlamasıyla tarihinin en kapsamlı davalarından birine çıkıyor. Sosyal medya devinin platformlarını çocuklar için bağımlılık yapıcı şekilde tasarladığı iddia edilirken, davanın sonucunda milyarlarca dolarlık tazminat ve köklü işletme değişiklikleri talep ediliyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nde çocukların ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yarattığı suçlamasıyla teknoloji şirketi ve sosyal medya kuruluşu Meta'ya karşı açılan "en büyük davalardan birinin" yarın California eyaletinde görülmesi bekleniyor. ABD basınındaki haberlere göre, Meta'ya karşı dava açan 29 eyaletten California, Colorado, Kentucky ve New Jersey, yarın görülecek duruşmada davacı taraf olarak yer alırken; diğer 25 eyaletin duruşmalarının ileri bir tarihte görüleceği ifade ediliyor.
Yargı süreci ve teknoloji devine yöneltilen ağır suçlamalar
California'nın Oakland kentinde görülecek davanın sosyal medya platformlarında çocukların güvenliğine ilişkin Meta'ya karşı açılan "en büyük davalardan biri" olduğu değerlendiriliyor. Instagram ve Facebook gibi sosyal medya platformlarının çatı şirketi olan Meta, gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilemek ve sosyal medya platformlarını çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlamakla suçlanıyor. Dava dosyasında, 13 yaşın altındaki çocukların verilerinin, velilerinin bilgisi dışında toplandığı ve bunun federal hukuku ihlal ettiği, Meta'nın gelişmiş teknolojilerle dikkatini çektiği ve "kandırdığı" gençleri kendi maddi gelirini artırmak için kullandığı ifade ediliyor.
Maddi tazminat talepleri ve platformlarda istenen köklü değişimler
Eyalet başsavcıları, 1,4 trilyon dolara ulaşabilecek kapsamlı maddi tazminat taleplerinin yanı sıra Meta'nın Facebook ve Instagram'ı işletme şeklinde değişiklikler talep ediyor. Talep edilen bu düzenlemeler şu maddeleri kapsıyor:
- Genç kullanıcılar için ebeveyn onayının zorunlu hale getirilmesi.
- "Dopamin manipülasyonu içeren algoritmalarını değiştirmesini".
- Kişinin fotoğraflarda görünüşünü değiştiren filtrelerin kaldırılması.
- Video içeriklerinin otomatik olarak oynatılmaması.
- Birden çok hesap oluşturmanın önlenmesi.
- Instagram'daki hikayeler gibi belli bir süre sonra kaybolan içerik paylaşımının sonlandırılması.
ABD basınındaki haberlerde, bu yıl gençlere ve çocuklara zarar verdiği gerekçesiyle 2 davayı kaybeden Meta'nın, bu davayı da kaybetmesi halinde "büyük sonuçlarla" karşılaşacağı yorumu yer alıyor. Daha önceki yasal süreçlerde 2,4 milyar dolarlık masrafları nedeniyle geçen ay kar kaybı yaşadığını açıklayan Meta'nın, 29 eyalet tarafından açılan davaları kaybetmesi ve 1,4 trilyon dolara kadar para cezası ödemek zorunda kalması halinde "iflasa" sürüklenebileceği ve eyalet mülkiyeti haline gelebileceği belirtiliyor.
Hukukçuların görüşleri ve şirketin savunma stratejisi
ABC News'e konuşan Hukuk Profesörü James Grimmelmann, Meta'nın davayı kaybetmesi halinde mahkemenin, para cezası konusunda "geniş takdir yetkisi" olsa da bu miktarın 1,4 trilyon dolara yakın olma ihtimalinin düşük olduğunu ifade ediyor. Grimmelmann, bu miktarda para cezasının "Meta'yı iflasa sürükleyeceğini, firmanın eyalet mülkiyeti haline gelmesine yol açabileceğini ve bu durumun gerçekleşme ihtimalinin pek mümkün olmadığını" belirtiyor. Meta'dan yapılan açıklamada ise delillerin firmanın gençleri desteklediğini ortaya koyacağı savunularak iddialar reddediliyor. Meta'nın California Kuzey Bölge Mahkemesine 6 Temmuz'da yaptığı başvuruda, "Tüketici haklarının korunmasına yönelik yaptırımların tarihinde bu büyüklükte bir yaptırımın eşi benzeri görülmemiştir." ifadesine yer veriliyor.
ABD'nin New Mexico eyaletinde, 7 Ağustos'ta bir yargıç, sosyal medya şirketi Meta'nın, çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetmişti. Meta çatısı altındaki sosyal medya platformu Instagram, Eylül 2024'te, çocuk ve gençlerin platformu kullanımını kısıtlayan ve güvenlik tedbirleri içeren "Teen Accounts (Genç Hesapları)" uygulamasını tanıtmıştı. Instagram platformunda, 8 Nisan 2025'te 16 yaş altı kullanıcıların ebeveyn izni olmadan "canlı yayın" özelliğini kullanamayacağı ve özel mesajlarda "otomatik bulanıklaştırma" özelliğini kapatamayacağı duyurulmuştu.
Tarih Olay / Karar Maddi Değer / Kapsam 6 Temmuz Mahkeme Başvurusu "Eşi benzeri görülmemiş yaptırım" ifadesi 7 Ağustos New Mexico Mahkeme Kararı 567 milyon dolar tazminat Eylül 2024 Genç Hesapları Uygulaması Güvenlik tedbirleri ve kısıtlamalar 8 Nisan 2025 Yeni Kısıtlama Hedefi Canlı yayın ve mesaj filtreleme Genel Dava 29 Eyaletin Talebi 1,4 trilyon dolara kadar tazminatEtiketler: meta veri güvenliği Instagram Facebook tazminat teknoloji haberleri sosyal medya bağımlılığı çocuk ruh sağlığı ABD dava dopamin manipülasyonu
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.