İran: ABD Mutabakatı İhlal Etti, 60 Günlük Süre Anlamsız

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ile ABD arasında 17 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptının birkaç hafta sonra ABD tarafından ihlal edildiğini belirterek, "Sonuç olarak, 60 günlük süre meselesi tamamen anlamsız hale geldi" dedi.

Bekayi, düzenlediği basın toplantısında ABD ile ilişkiler, mutabakat süreci ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bekayi, "Mutabakat zaptında 60 günlük süreye değinen herhangi bir hüküm bulunmamaktadır ve İran, politikalarını asla baskı, ültimatom veya zaman sınırlamaları altında şekillendirmez" dedi.

Mutabakat zaptında "yaptırımların kaldırılması" ve "nükleer mesele" olmak üzere iki konuda yapılacak görüşmeler için 60 günlük bir süre öngörüldüğünü belirten Bekayi, anlaşmaya varılamaması halinde sürenin uzatılabileceğini ifade etti.

Bekayi, "Mutabakat zaptının imzalanmasından sadece birkaç hafta sonra ABD tarafından ağır bir şekilde ihlal edilmesi nedeniyle hiçbir görüşme başlatılmadı: Sonuç olarak, 60 günlük süre meselesi tamamen anlamsız hale geldi" ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı için görüşmeler sürüyor

İran ile Umman arasında güvenli deniz transit güzergâhına yönelik görüşmelerin devam ettiğini belirten Bekayi, sürecin bölgedeki güvenlik sorunları ve çok sayıda aktörün dahil olması nedeniyle zaman aldığını söyledi.

Bekayi, "Umman ile deniz transit rotası planının hazırlanması, ABD ve İsrail rejiminin eylemlerinden kaynaklanan güvenlik sorunları, sürece dahil olan aktörlerin sayısı ve engelleyici unsurların oluşturduğu zorluklar nedeniyle zaman alıyor. Bu konu doğası gereği karmaşıktır. Hürmüz Boğazı’na, bölgeye ve dünyaya dayatılan güvensizlik, ABD ve İsrail rejiminin yasadışı askeri eylemlerinden kaynaklanmaktadır" dedi.

Hürmüz Boğazı için üzerinde çalışılan mekanizmanın ticari deniz taşımacılığını sürdürürken İran ve Umman’ın çıkarlarını korumayı amaçladığını belirten Bekayi, "İki kıyı devletinin egemenlik haklarını korurken aynı zamanda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlayacak bir mekanizmanın geliştirilmesi ilk kez gerçekleşiyor. ABD’nin taahhütlerini yerine getirmemesine rağmen, İran ve Umman arasında ortak çabayı sonuçlandırmak ve karşılıklı çıkarları koruyan güvenli bir mekanizma kurmak amacıyla yürütülen yoğun görüşmeler ciddiyetle devam ediyor" ifadelerini kullandı.

İran arabuluculuk tartışmalarına yanıt verdi

İran ile ABD arasındaki anlaşmazlığın temel nedeninin arabulucu eksikliği olmadığını belirten Bekayi, Pakistan ve Katar gibi ülkelerin süreçte halihazırda rol oynadığını söyledi.

Bekayi, bazı Avrupa ülkelerinin de "iyi niyetli arabuluculuk" yapmaya hazır olduklarını ifade etmelerinin doğal olduğunu ancak bunun yeni bir arabulucunun kabul edildiği anlamına gelmediğini belirtti.

Bekayi, "Esasen, İran ile ABD arasındaki temel sorun arabuluculuk meselesi değildir. Aksine, bu sorun, ABD yönetiminin bakış açısı, yanlış hesaplamaları ve yüzlerce kez başarısızlığı kanıtlanmış yöntem ve yaklaşımlar konusunda ısrarından kaynaklanmaktadır" dedi.