Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, geçmişi 1500 yıla kadar uzanan yüz binlerce yazma ve nadir matbu eseri dijital ortama aktardı. Dünyanın en büyük yazma eser portalı olarak belirtilen sistemde 485 bin eser erişime açılırken, ziyaretçi sayısı 1 milyon 366 bini geçti. Yapay zekânın da dahil olduğu yeni teknolojilerle dijital arşivin geliştirilmesi planlanıyor.
17 Ağustos 2026 12:25
17 Ağustos 2026 12:29
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Türkiye'nin yüzyıllara yayılan yazılı kültür mirası dijital ortama taşınıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının (TÜYEK) yürüttüğü çalışmalar kapsamında 485 bin yazma ve nadir matbu eser dijitalleştirilerek araştırmacıların ve meraklıların erişimine açıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserlerin uluslararası standartlarda dijitalleştirildiğini belirterek sistemin dünyanın dört bir yanından günün her saatinde kullanılabildiğini açıkladı.
1 milyon 366 bin kişi ziyaret etti
Dünyanın en büyük yazma eser portalı olarak tanımlanan sistemin kullanım rakamları da dikkat çekti.
Portalın üye sayısı 30 bini aşarken, ziyaretçi sayısı 1 milyon 366 bin 708'e ulaştı.
Bugüne kadar sistemde 5 milyon 863 bin 19 eser görüntülemesi yapıldı. 15 milyon 435 bin 539 sayfa incelendi. 1 milyon 603 bin 275 sayfa indirildi.
Kullanıcılar eserleri haftanın 7 günü, 24 saat dijital ortamda inceleyebiliyor. Sayfaların indirilebilmesi için ise ücretsiz üyelik gerekiyor.
Bazı eserlerin geçmişi 1500 yıl öncesine uzanıyor
Dijitalleştirilen eserler arasında geçmişi 1500 yıla kadar uzanan yazmalar da bulunuyor.
Yüzyıllar boyunca farklı kişiler, şehirler ve kütüphaneler arasında taşınan bu eserler; afetler, olumsuz saklama koşulları, ihmaller ve zamanın etkisi nedeniyle son derece hassas bir yapıya sahip.
Üstelik yazmalar yalnızca içerdikleri metinlerle değil; cilt, tezhip, hat ve kâğıt özellikleriyle de tarihi ve sanatsal değer taşıyor.
Tarihi eserlere zarar vermeden dijitalleştiriliyor
Yüzlerce yıllık eserlerin dijital ortama aktarılması ise özel bir çalışma gerektiriyor.
Her eser çekimden önce konservasyon uzmanları tarafından inceleniyor. Gerekli koruyucu önlemler alındıktan sonra eserin fiziksel bütünlüğüne zarar vermeyecek yöntemlerle yüksek çözünürlüklü görüntüler oluşturuluyor.
Eserlerin bibliyografik kayıtları da uluslararası kataloglama standartlarına göre hazırlanarak dijital sisteme aktarılıyor.
Amaçlardan biri eserleri afetlere karşı korumak
Dijitalleştirme çalışmasının yalnızca erişimi kolaylaştırmak amacı taşımadığı belirtiliyor.
Özgün eserlerin araştırma amacıyla sürekli raflardan çıkarılmasına gerek kalmaması, kullanım nedeniyle meydana gelebilecek yıpranmayı azaltıyor. Aynı zamanda eserlerin içerikleri dijital ortamda saklanarak olası afetlere karşı da koruma altına alınıyor.
Yapay zekâ da devreye girecek
TÜYEK'in çalışmalarında sıradaki adımlardan biri ise yapay zekâ teknolojilerinden daha fazla yararlanmak.
Kurum; yazma eserlerin dijitalleştirilmesi ve kataloglanmasının yanı sıra, içeriklerin işlenebilir metne dönüştürülmesi ve araştırmalarda daha etkin kullanılabilmesi amacıyla yeni teknolojiler üzerinde çalışmalar yürütüyor.
Bakan Ersoy da yapay zekâ dahil yeni teknolojilerin sağladığı imkânlardan yararlanarak Türkiye'nin dijital kültür hazinesinin geliştirilmeye devam edeceğini belirtti.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.