Visa ve Mastercard’a karşı yerli kart yarışı büyüyor

Visa ve Mastercard’a karşı yerli kart yarışı büyüyor

Endonezya, kamu kurumları için geliştirdiği yerli kredi kartını bireylere ve şirketlere açtı. Hamle yeni değil; Türkiye TROY, Hindistan RuPay, Rusya Mir ve Çin UnionPay ile yıllardır küresel kart ağlarına yerli alternatif oluşturuyor.

Murat Ali Oral

18 Ağustos 2026 10:47

18 Ağustos 2026 10:51

Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Küresel ödeme sistemlerinde yerli kart yarışı yeni bir ülkeyle genişliyor. Endonezya Merkez Bankası, 2022’de kamu kurumlarının harcamaları için geliştirdiği Kartu Kredit Indonesia sistemini artık bireylerin ve şirketlerin kullanımına da açtı.

Ancak bu adım Endonezya’yı bir ilk haline getirmiyor. Türkiye’den Hindistan’a, Rusya’dan Çin’e kadar birçok büyük ekonomi yıllardır kart işlemlerinin daha büyük bölümünü kendi ödeme altyapıları üzerinden geçirmek için ulusal sistemler geliştiriyor.

Endonezya kartı halka açtı

Kartu Kredit Indonesia’nın yeni döneminde sekiz yerel banka bireylere ve şirketlere kart çıkarabilecek. BCA, Bank Mandiri, BNI, BRI, CIMB Niaga, Permata Bank, Bank Mega ve Bank Syariah Indonesia sistemin ilk katılımcıları arasında bulunuyor.

Kart, ülkenin QRIS ödeme altyapısını kabul eden işyerlerinde kullanılabilecek. Merkez bankası sistemin uluslararası kart ağlarını ortadan kaldırmak için kurulmadığının da altını çiziyor. Kullanıcılar yerli kart ile uluslararası kartlar arasında seçim yapabilecek.

Visa ve Mastercard halen Endonezya kredi kartı pazarındaki baskın uluslararası oyuncular arasında bulunuyor. Dolayısıyla yeni sistemin önündeki asıl sınav, mevcut kartların yerine geçmekten çok tüketicinin ikinci bir ödeme ağına ne kadar hızlı geçeceği olacak.

Türkiye bu adımı TROY ile 2016’da attı

Türkiye açısından Endonezya’nın hamlesi oldukça tanıdık. Türkiye’nin Ödeme Yöntemi TROY, 2016 yılında Bankalararası Kart Merkezi çatısı altında kuruldu.

BKM’ye kartlı sistem kurma izni 2016’da verilirken TROY zamanla kredi kartı, banka kartı ve ön ödemeli kartlarda kullanılan yerli ödeme şemasına dönüştü. Türkiye’deki tüm ATM ve POS cihazlarında kullanılabilen TROY, internet ve mobil ödemelerde de çalışıyor.

BKM’nin yapısı da zaman içerisinde değişti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2020’de BKM’nin hâkim hissedarı haline geldi.

TROY’un ölçeği de giderek büyüdü. Aralık 2025’te açıklanan verilere göre TROY logolu kart sayısı 75 milyonu aşmıştı. Sistem, yurt dışı kullanımında ise uluslararası ödeme şemalarıyla yapılan iş birliklerinden yararlanıyor.

TROY’un kendi tanımında öne çıkardığı unsurlardan biri de kart işlemlerinde oluşan komisyon ve ücretlerin daha büyük bölümünün Türkiye’de kalması ve ödeme altyapısındaki dış bağımlılığın azaltılması.

Hindistan RuPay’i 2012’de devreye aldı

Benzer stratejinin en büyük örneklerinden biri Hindistan’da bulunuyor. Hindistan’ın yerli ödeme ağı RuPay, National Payments Corporation of India tarafından geliştirildi.

Hindistan hükümeti 2012’de RuPay kartlarının kamuya açıldığını duyururken sistemi Visa ve Mastercard benzeri yerli bir kart ödeme ağı olarak tanımladı.

RuPay daha sonra Hindistan’ın finansal kapsayıcılık politikalarının önemli araçlarından biri haline geldi. Banka hesabı açma programlarında milyonlarca kullanıcıya RuPay banka kartları verilirken sistem kredi kartları ve uluslararası kullanım alanlarına da genişledi.

Hindistan bugün yalnız kart tarafında RuPay ile değil, UPI sistemiyle de ödeme altyapısını küresel ölçekte ihraç etmeye çalışan ülkeler arasında bulunuyor.

Çin’in kart ağı 2002’ye kadar uzanıyor

Ulusal kart sistemleri konusunda en eski büyük örneklerden biri Çin. China UnionPay 2002 yılında, Çin bankalarının farklı şehirler ve bankalar arasında kart işlemlerini ortak bir ağ üzerinden gerçekleştirebilmesi amacıyla kuruldu.

UnionPay zaman içerisinde yalnız Çin içinde kullanılan bir sistem olmaktan çıkarak küresel bir ödeme ağına dönüştü. Kartların yurt dışında kabul edilmesi ve farklı ülkelerde UnionPay kartlarının çıkarılması, Çin’in yerli sistemini uluslararası bir oyuncuya dönüştürdü.

Bu nedenle yerli kart sistemlerinin mutlaka ülke sınırları içinde kalan küçük ağlar olması gerekmiyor. UnionPay örneği, yeterli işlem hacmi ve kabul ağı oluştuğunda ulusal bir sistemin Visa ve Mastercard ile küresel ölçekte rekabet edebileceğini gösteriyor.

Rusya için kart sistemi güvenlik aracına dönüştü

Rusya’nın Mir sistemi ise ulusal ödeme altyapısının ekonomik güvenlik boyutunu en açık gösteren örneklerden biri.

Rusya Merkez Bankası, 2014’te National Payment Card System altyapısını oluşturdu. Mir kartlarının ilk sürümü 2015 sonunda kullanıma girdi.

Rusya’nın bu alandaki adımları Batı yaptırımlarının ardından hızlandı. Ülke içindeki uluslararası kart işlemlerinin yerel altyapıda işlenmesi sağlanırken Mir’in kullanım alanı genişletildi.

Bu yatırımın önemi 2022’den sonra daha belirgin hale geldi. Uluslararası ödeme şirketlerinin Rusya’daki faaliyetlerini sınırlandırmasına rağmen yerel altyapının bulunması ülke içindeki kart işlemlerinin sürdürülmesini sağladı.

Rusya Merkez Bankası verilerine göre Mir kartları 2023 sonunda ülkede çıkarılmış kartların yüzde 55’ine ulaşmış, yurt içindeki kart işlemlerinin yaklaşık üçte ikisi Mir üzerinden gerçekleştirilmişti.

Yarışın konusu yalnız komisyon değil

Türkiye, Hindistan, Çin, Rusya ve şimdi Endonezya’daki örneklerin ortak noktası yalnız Visa ve Mastercard’a ödenen ücretleri azaltmak değil.

Kart işlemlerinin hangi altyapıda işlendiği, işlem verilerinin nerede tutulduğu, ödeme sistemlerinin kriz veya yaptırım dönemlerinde çalışmaya devam edip edemeyeceği ve ülkelerin kendi finans teknolojilerini geliştirebilmesi giderek daha stratejik hale geliyor.

Bununla birlikte yerli kartların büyümesi Visa ve Mastercard’ın kısa sürede ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Endonezya da yeni kartın uluslararası sistemlerle birlikte kullanılacağını açıkça belirtiyor. TROY gibi sistemler de yurt dışı kullanımında uluslararası ağlarla iş birliği yapabiliyor.

Ortaya çıkan model daha çok tek bir küresel ödeme ağına bağımlı kalmamak üzerine kuruluyor. Endonezya’nın bireysel kullanıma açtığı yeni kart da böylece tek başına bir ülke hamlesinden çok, yıllardır büyüyen küresel yerli ödeme sistemleri yarışının son halkası olarak öne çıkıyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ

bankacılık Asya