Akaryakıtta kriz daha yeni başlıyor: Çanlar zam için çalıyor

Orta Doğu'daki çatışmalar ile Rusya'daki enerji altyapısı hasarlarının küresel rafinaj sektöründe yarattığı tıkanıklık, akaryakıt piyasalarında yeni bir fiyat artışı dalgasını tetikliyor. Dünya genelinde işlenmiş yakıt arzında yaşanan daralma, yurt içi piyasadaki geçici durgunluğu sonlandırarak motorin litre fiyatını yeniden zam sınırına taşıdı.

MOTORİNDE FİYAT ARTIŞI KAPIDA

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, uluslararası piyasalardaki tırmanış doğrudan iç pazara yansımak üzere. Akaryakıt fiyatlarında bir süredir hakim olan durgun seyrin sonuna gelindiğine işaret eden kaynaklar, motorin grubunda her an yeni bir artışın pompaya yansıyabileceğini bildiriyor. Henüz resmi bir zam kararı açıklanmamış olsa da küresel piyasalardaki yukarı yönlü trendin sürmesi durumunda fiyat artışının kısa süre içinde kesinleşmesi bekleniyor.

HAM PETROL DÜŞSE DE AKARYAKIT GERİLEMİYOR

Küresel ölçekte Brent petrolün varil fiyatı tavan seviyelerden gerileme kaydetse de işlenmiş akaryakıt ürünleri bu düşüşe paralel hareket etmiyor. Savaş ve çatışmalar nedeniyle Orta Doğu'daki rafinaj kapasitesinin %20'den fazlası devre dışı kalırken, Ukrayna'nın saldırıları sonrası Rusya’nın rafinaj üretimi %30 oranında azaldı. Bu durum, ham petrol fiyatları gevşese dahi Avrupa ve ABD’de motorin ile benzin fiyatlarının rekor seviyelerde kalmasına yol açıyor.

STOKLAR TÜKENDİ BASKI KALICI OLABİLİR

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve ABD Enerji Bilgi Yönetimi (EIA) verileri, krizin ilk aylarında piyasayı dengeleyen yakıt stoklarının neredeyse tamamen eridiğini gösteriyor. ABD'de motorin stokları son 30 yılın en düşük mevsimsel seviyesine gerilerken, küresel rafineri üretimi talebi karşılamakta yetersiz kalıyor.

Bölgede olası bir diplomatik uzlaşı sağlansa dahi, Basra Körfezi'nde hasar gören çok sayıda rafinerinin onarımının uzun zaman alacağı öngörülüyor. Eriyem depolardaki stokları yeniden doldurma zorunluluğu da eklenince, akaryakıt fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının ve bunun tetiklediği küresel enflasyon riskinin önümüzdeki yıllara yayılabileceği ifade ediliyor.