BTSO/Osman Akın: Önce yazılım şirketlerimizi dönüştürmeliyiz

YAYINLAMA 19 Ağustos 2026 00:00

GÜNCELLEME 19 Ağustos 2026 00:03

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ESRA ÖZARAFAT

Yapay zekâ, yazılım sektörünün üretim modelini baştan aşağı değiştirirken, dönüşümün merkezine teknoloji yatırımlarının yanı sıra insan kaynağını, veri güvenliğini ve şirketlerin rekabet kapasitesini de yerleştiriyor. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Bilgi İşlem ve Otomasyon Konsey Başkanı Osman Akın’a göre önümüzdeki iki-üç yıl, yazılım sektörü açısından kritik bir eşik olacak. Temel kodlama işlerinin önemli bölümünün yapay zekâ tarafından üstlenileceğini belirten Akın, “Önce yazılım şirketlerimizi dönüştürmeliyiz” mesajını veriyor. Yapay zekâ dönüşümünün hızlandırılması gerektiğini belirten Osman Akın, görüşlerini şu şekilde aktardı:

Basit programları yapay zekâ hazırlayabilecek

Yazılım sektörü Türkiye ve dünya için stratejik önem taşıyor. Medikal teknolojilerden savunma sanayisine, otomotivden mobiliteye kadar hemen her alanda yazılımın ağırlığı artıyor. Otomotivin elektrikli, elektronik ve giderek otonom hale gelmesi bunun somut örneklerinden biri. Ancak asıl büyük değişim sektörün kendi içinde yaşanıyor. Haziran 2026’ya kadar ABD’de 196 teknoloji şirketinde 119 bin 800 kişinin işini kaybettiği belirtiliyor. Oracle’da 21 bin, Amazon’da yaklaşık 16 bin kişilik istihdam azaltımı yaşanırken bazı şirketler personel alımını durduruyor.

Bu tablonun nedenlerinden biri, yapay zekânın kod yazma süreçlerini değiştirmesi. Eskiden onlarca mühendisin aylar süren çalışmasıyla ortaya çıkan kodlar bugün çok daha kısa sürede üretilebiliyor. Bu gelişme, üretim süreçlerini ve maliyetleri değiştirecek. Bugün 20 yazılımcıyla çalışan bir şirket gelecekte aynı kadroya ihtiyaç duymayabilir. Özellikle temel düzeyde kod yazanlara duyulan gereksinim azalacak. İnsanlar yakın gelecekte basit programları yapay zekâya hazırlatabilecek. Benzer dönüşüm tasarım, logo ve sunum alanlarında da yaşanıyor. İnovatif olmayan, tekrara dayalı işlerde insan kaynağı ihtiyacı geriliyor.

2026, 2027 ve 2028 yıllarında sektörde köklü değişiklikler bekleniyor. Binlerce kişinin kendisini yeniden geliştirmesi gerekecek; dönüşemeyenler işsizlik sorunuyla karşılaşabilecek. Üretim süreçlerinin kısalması ise maliyetleri düşürecek. Birçok şirket ihtiyaç duyduğu yazılımları yapay zekâyla daha kolay üretebilecek. Bu durum sektör için hem fırsat hem de tehdit oluşturuyor.

İki-üç yıl önce gençlere yazılım veya bilgisayar mühendisi olmaları ve programlama dili öğrenmeleri öneriliyordu. Bugün klasik kodlama eski değerini yitiriyor. Yapay zekâyı etkin kullanan, stratejik düşünen ve teknoloji üreten insan kaynağına ihtiyaç artacak. Çalışanların yapay zekâ araçlarıyla üretmeyi ve sorun çözmeyi öğrenmesi gerekecek.

Türkiye’deki yazılım şirketleri daha hızlı dönüşmeli. Sektörün üretim modelini değiştirmesini, Türkiye’nin ve yerli şirketlerin yapay zekâ modelleri geliştirmesi önem taşıyor. Bursa’da çok iyi yazılım şirketleri bulunduğu gibi gelişmesi gerekenler de var. Bu nedenle şirket sayısından çok dönüşüm kapasitesine odaklanılmalı. Bursa’daki şirketlerin dünyadaki rakiplerinden daha hızlı ve çevik ürün geliştirmesi gerekiyor. Aksine sanayi işletmeleri yabancı şirketleri tercih edebilir. Yerli yazılım firmalarının sanayinin ihtiyaçlarını izleyerek rekabetçi ürün ve teknoloji geliştirmesi gerekiyor.

BTSO sanayinin teknolojik dönüşümünü yönetmeli

BTSO’nun yalnızca bir meslek örgütü değil, Bursa sanayisinin teknolojik dönüşümünü yönlendiren bir yapı olması hedefleniyor. Bu yıl BUTEKOM bünyesinde Yapay Zekâ Dönüşüm Merkezi kurulması planlanıyor. Merkezde işletmelerin yapay zekâ olgunluk seviyeleri ölçülerek mevcut konumları ve eksikleri belirlenecek. İstanbul’daki MEXT ile yapılan iş birliği kapsamında NOVA Plant yapılandırılarak model geliştirilecek.

TEKNOSAB’a kazandırılan Model Fabrika’nın altyapısının da yapay zekâ ve robotik sistemler açısından kullanılması planlanıyor. İşletmelerin mevcut durumu belirlendikten sonra önlerine bir yol haritası konulacak; dünya ile rekabet edebilmek için atmaları gereken adımlar gösterilecek. Ardından sanayinin ihtiyaçlarına yanıt verecek bir tedarikçi havuzu oluşturulacak.

Bursa’daki yazılım ve elektronik şirketler sürece dâhil edilecek. BTSO’nun 69. Yazılım ve 48. Elektronik Meslek Komitesi’ndeki şirketler, sanayinin dönüşümünde çözüm sağlayıcı olacak. Merkez, özellikle çalışan sayısı 25’in üzerindeki işletmelere rehberlik edecek. Çünkü bugünün fabrikaları kadar geleceğin karanlık fabrikaları, beyaz yaka süreçler ve üretim sistemleri için de yapay zekâya ihtiyaç duyuluyor.

Türkiye, kendi yapay zekâ modelini geliştirmeli

Türkiye’nin ulusal, hatta egemen yapay zekâ modellerine sahip olması gerekiyor. Aksi halde dışa bağımlılık sürecek ve servislere ödenen milyonlarca dolar yurt dışına gidecek. Daha önemlisi, yapay zekânın verilerle çalışması nedeniyle verilerin yabancı sistemlere aktarılması ciddi riskler doğurabilecek. Yerli modeller geliştirilmeli, veriler mümkün olduğunca Türkiye’deki altyapıda tutulmalı.

Yapay zekâ yalnızca yazılımdan ibaret değil; ciddi donanım yatırımları, veri merkezleri ve yüksek işlem gücü gerektiriyor. KOBİ ölçeğindeki yazılım şirketlerinin bu altyapıya erişmesi kolay değil. Bu nedenle yapay zekâ geliştiren şirketler TÜBİTAK ve KOSGEB üzerinden hibe, faizsiz kredi ve 36-48 ay vadeli finansmanla desteklenmeli. Devlet de kendi veri merkezlerinden uygun maliyetli altyapı hizmeti sunarak KOBİ’lerin ürün geliştirmesini kolaylaştırabilir.

BTSO’nun 2026-2030 vizyonundaki yaklaşık 100 milyon dolarlık TEKNOSAB Data Center projesi büyük önem taşıyor. Üyelerin de ortak olabileceği girişim sermayesi yatırım fonuyla kurulacak veri merkezi, Bursa bilişim ekosistemini güçlendirebilir. Altyapının KOBİ ölçeğindeki yazılım şirketleri için de ulaşılabilir olması ve işlem gücüne erişim sorununu çözmesi gerekiyor.

Türkiye’nin yazılım sektörünü kaybetme riski bulunuyor. Küresel yapay zekâ şirketleri Türkiye’deki şirketlerin üzerine kendi altyapılarını kurarsa yerli firmaların rekabeti zorlaşabilir. Türkiye henüz ABD, Almanya veya Çin seviyesinde değil; ancak belirli bir noktaya ulaşmış bir sektöre sahip. Dönüşüm sırasında bu birikim kaybedilmemeli; veri merkezi yatırımları, finansman ve yerli teknoloji kapasitesi birlikte ele alınmalı.

Yazılım ekosistemini büyütmeliyiz

2026-2030 döneminde firmaların, ticaret hacminin ve altyapının güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda 15 proje bulunuyor. Yapay Zekâ Dönüşüm Merkezi ve TEKNOSAB Data Center’ın yanı sıra insan kaynağı, HİSER kümelenmesi, Yazılım İhtisas Serbest Bölgesi, Bursa Yazılım Teknolojileri Tanıtım Ajansı, Ar-Ge, siber güvenlik, savunma sanayisi ve finansman alanlarında çalışılacak.

Yazılım ihracatının artırılması temel hedeflerden biri. HİSER kümelenmesiyle şirketlerin yurt dışına açılması, yüksek katma değerli ihracat için Yazılım İhtisas Serbest Bölgesi çalışmalarının başlatılması planlanıyor. Bursa’daki şirketlerin yalnızca yazılım ve hizmet üretmesi değil, yüksek teknoloji geliştiren Ar-Ge firmalarına dönüşmesi isteniyor. Bunun için akademisyenlerle şirketler buluşturulmalı. Yapay zekâ dönüşümü ertelenebilecek bir konu değil; bu noktadan sonra geri dönüş ve başka bir seçenek bulunmuyor.

Yapay zekâ dönüşümü için 7 adım

BTSO Bilgi İşlem ve Otomasyon Konseyi Başkanı Osman Akın'ın sanayide dönüşüme yönelik önerileri şöyle:

* Bursa'daki yazılım şirketlerinin yapay zekâ çağının gerektirdiği üretim modeline geçmesi, daha hızlı ve çevik ürün geliştirmesi gerekiyor.
* İşletmelerin yapay zekâ olgunluk seviyesini ölçmeli, eksikleri ortaya çıkarmalı ve her işletme için bir dönüşüm yol haritası hazırlamalıyız.
* 69. Yazılım ve 48. Elektronik Meslek Komitesi'ndeki firmalarımızı sanayinin dönüşümünde çözüm sağlayıcı olarak sürece dahil etmeliyiz.
* İşlem gücüne erişimi kolaylaştırmalıyız. KOBİ'lerin yüksek işlem gücü maliyetlerini tek başına karşılaması mümkün değil. Veri merkezi altyapısını ortak kullanıma açmalıyız.
* Kendi yapay zekâ modelimizi geliştirmeliyiz. Kendi bulut sistemlerimizin, yapay zekâ modellerimizin ve veri altyapımızın olması gerekiyor. Verilerimizin kontrolünü yurt dışında bırakamayız.
* İnsan kaynağını yeniden yetiştirmeliyiz. Klasik kodlama yerine yapay zekâyı etkin kullanabilen, stratejik düşünebilen ve teknoloji üretebilen insan kaynağı yetiştirmeliyiz.
* KOSGEB ve TÜBİTAK üzerinden hibe, faizsiz kredi ve uzun vadeli finansman modelleri oluşturmalıyız. Yapay zekâ dönüşümünün maliyetini şirketlerin tek başına üstlenmesini bekleyemeyiz.

Yazılımda yeni dönemin yeni yetkinlikleri

Basit kodlama işlerinin önemli bölümünü yapay zekâ üstleniyor. Bu nedenle klasik anlamda kod yazma becerisi eskisi kadar değerli olmayacak. Bundan sonra yetkinlik düzeyi yüksek, yapay zekâyı etkin kullanabilen, stratejik düşünebilen ve teknoloji üretebilen insan kaynağına daha fazla ihtiyaç duyacağız. 2026, 2027 ve 2028 yıllarında bu değişimi çok daha net göreceğiz. Dönüşemeyen çalışanlar ciddi bir işsizlik riskiyle karşılaşabilir. Dönüşümü gerçekleştirenler içinse çok önemli fırsatlar ortaya çıkacak.

portre | Yapay zekâ merkezli yazılım ekosistemi hedefliyor

BTSO Bilgi İşlem ve Otomasyon Konseyi Başkanı Osman Akın, Bursa'nın bilişim ve yazılım ekosisteminin gelişmesi için uzun yıllardır çalışmalar yürütüyor. 2004'te 4 No'lu Bilgisayar Komitesi ile başlayan yapılanma bugün 8 Meclis Üyesi, 4 Komite ve 2 Konsey ile temsil ediliyor. Akın'ın başkanlığındaki 69. Yazılım Meslek Komitesi, 2022-2026 döneminde hedeflerinin yüzde 95'ini gerçekleştirdi. 2026-2030 döneminde ise yazılım sektörünü firmalar, ticaret hacmi ve altyapı olmak üzere üç alanda güçlendirecek 15 stratejik proje belirlendi. Yapay Zekâ Dönüşüm Merkezi, TEKNOSAB Data Center, nitelikli insan kaynağı, HİSER, Yazılım İhtisas Serbest Bölgesi, Ar-Ge ve finansmana erişim bunların başında geliyor. Akın'ın hedefi, Bursa yazılım sektörünü yapay zekâ çağının gerektirdiği yüksek katma değerli, ihracat odaklı ve teknoloji üreten bir ekosisteme dönüştürmek.