YAYINLAMA 19 Ağustos 2026 00:00
GÜNCELLEME 19 Ağustos 2026 00:03
ŞEBNEM TURHAN
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası son haftalarda yüklü döviz alımlarıyla ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaş döneminde yaptığı döviz satışlarının miktarını da geriletiyor. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre 14 Ağustos ile biten geçen hafta 3.3 milyar dolar daha döviz alımı yapan TCMB’nin savaş dönemindeki döviz satışı yaklaşık 6.6 milyar dolara geriledi. Uzmanlar swap kanalıyla son dönemde girişin hızlandığını belirtirken hesaplamalara göre yabancının swap pozisyonu yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Net rezerv 25 milyar dolar daha az
TCMB’nin QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre geçen hafta toplam rezervleri 5.1 milyar dolar artarak 183.5 milyar dolara yükseldi. Savaş öncesinde 27 Şubat ile biten haftada toplam rezervler 210.3 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu. Savaş döneminde en düşük 149.2 milyar dolara gerileyen toplam rezervler savaş öncesinin 26.8 milyar dolar altında seyrediyor. QNB ekonomistlerinin analizine göre geçen hafta içinde bankaların TCMB’de zorunlu karşılık ve teminat depo çerçevesinde tuttukları döviz miktarının 0.9 milyar dolar artması, brüt rezervi olumlu etkiledi. Bunu hariç tutan net rezerv ise 4.2 milyar dolar artışla 67.1 milyar dolara yükseldi. Net uluslararası rezervler savaş öncesinde 91.8 milyar dolar seviyesindeydi. 14 Ağustos haftasındaki net uluslararası rezervler savaş başlangıcına göre 24.7 milyar dolar daha az. Swap hariç net rezervler ise geçen hafta 3.8 milyar dolar arttı ve 54.4 milyar dolara çıktı. Savaş öncesinde swap hariç net rezervler 78.8 milyar dolar idi, şimdi 24.4 milyar dolar daha düşük seviyede bulunuyor.
QNB ekonomistlerinin analizine göre net rezerv içinde değerlendirilen yurt içi bankalarla yapılan satım yönlü swap hacminin 14 Ağustos haftasında 0.3 milyar dolar azalması, net rezervi olumlu etkiledi. Altın fiyatlarının yükselmesi ise net rezervde 0.8 milyar dolarlık artışa yol açtı. Kamunun döviz mevduatı da incelenen hafta içerisinde 0.2 milyar dolar düştü. Sonuç olarak, bu sayılan işlemler net rezervin geçen hafta 0.9 milyar dolar yükselmesine neden olurken net rezervdeki değişimi dikkate aldığımızda, bunun dışında kalan işlemlerle toplamda 3.3 milyar dolar döviz alışı gerçekleştirildiği hesaplandı.
İlk ayda satış 50 milyar dolar
14 Ağustos haftasıyla birlikte son üç haftadır TCMB kesintisiz döviz alımı yaptı. 31 Temmuz'daki 2.5 milyar dolar, 7 Ağustos'taki 5.4 milyar dolar ile geçen haftaki 3.3 milyar dolar dikkate alındığında toplam 3 haftalık döviz alımı 11.2 milyar dolara yükseldi. Savaşın başlamasıyla birlikte mart ayı boyunca özellikle yabancı çıkışlarını karşılamak için TCMB yüklü döviz satışları gerçekleştirdi. QNB ekonomistlerinin analizlerinden yapılan hesaplamaya göre mart ayında TCMB'nin döviz satışları 44.3 milyar dolara yükseldi. Nisanın ilk haftasında yapılan yaklaşık 5 milyar dolarlık daha döviz satışıyla savaşın ilk 5 haftasındaki satış 50 milyar dolara dayandı.
İki haftada 9 milyar dolara yaklaştı
Nisanda ateşkesin gündeme gelmesi ve mayısta da geçici ateşkesin ilan edilmesiyle birlikte TCMB döviz alımlarına yeniden başladı. Nisan ayında 12.1 milyar dolara yakın döviz alımı yapan TCMB, mayısta ise saldırıların yaşanması ile Hürmüz Boğazı'na yönelik endişeler nedeniyle döviz satışları yeniden hızlandı. Mayısta TCMB'nin döviz satışı yaklaşık 6.2 milyar dolar oldu. Haziran ise pozitif geçti ve TCMB 13.4 milyar dolarlık alım gerçekleştirdi, Hürmüz'ün açılması, ateşkesin devamıyla birlikte temmuzda da 9.7 milyar dolar daha alım yaptı. Ağustosun ilk iki haftasında ise döviz alımları 8.7 milyar dolara ulaştı.
Swap pozisyonu 40 milyar dolar seviyesinde
Tüm bu işlemler TCMB'nin savaşın başlamasından bu yana gerçekleştirdiği döviz satışının QNB ekonomistlerinin analizlerinden yapılan hesaplamaya göre 6.6 milyar dolara kadar gerilediğini ortaya koydu. Öte yandan son günlerde swap kanalından döviz girişi de hızlandı. Yerli ve yabancı analistlerin verdiği bilgilere göre swap girişleri son günlerde hızlandı ancak bu kanaldan yapılan girişler geçici değerlendiriliyor. Analistlerin verdiği bilgiye göre yaklaşık yabancının 40 milyar dolara yakın swap pozisyonu bulunuyor. Analistler bunun bir kısmının Türk bankalarının kendi pozisyonları olduğunu belirtti. Devlet iç borçlanma senetlerinde de yabancı yatırımı 18 milyar dolar, hisse senetlerinde ise 40 milyar dolar civarında bulunuyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.