ABD ‘geri adım yok’ dedi: 5 soruda Trump’ın Gazze barış planı ve sürecin geleceği

YAYINLAMA 21 Ağustos 2026 10:42

GÜNCELLEME 21 Ağustos 2026 10:49

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın, İsrail’den yükselen tüm çatlak seslere rağmen Donald Trump’ın 21 maddelik Gazze barış planında ısrar etmesi, küresel diplomasi koridorlarında kartların yeniden dağıtılmasına yol açtı. Sözcü Tommy Pigott’un "Tutumumuz değişmedi, planda kararlıyız" açıklaması, ABD’nin bu kez işi ne kadar sıkı tuttuğunu ve sahadaki direnç ne olursa olsun geri adım atmayacağını gösteriyor. Üstelik bu kararlılık sadece sözde kalmıyor; finansal ve askeri mekanizmaların eş zamanlı olarak devreye sokulması, Orta Doğu'da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Barış Kurulu'nun Hamas'ın silahsızlandırılması ve İsrail güçlerinin Gazze'den çekilmesine ilişkin vardığı mutabakat duyurulduğu an, diplomasi trafiği de resmiyet kazandı. Peki, ABD'nin bu büyük meydan okuması ve arkasındaki stratejik adımlar tam olarak ne anlama geliyor? İşte diplomatik dengeleri sarsan o sürecin perde arkası.

1-) ABD’nin ‘kararlıyız’ çıkışı ve Kongre hamlesi ne anlama geliyor?

ABD, Trump'ın 21 maddelik Gazze barış planının sadece kağıt üzerinde kalacak bir niyet beyanı olmadığını 31 Temmuz'da Kongre'ye resmi fon bildirimi yaparak en üst düzeyde kanıtladı. Yönetimin, Gazze'de kurulacak Uluslararası İstikrar Gücü için tam 206 milyon dolar fon ayıracağını açıklaması, Washington'ın masadaki iddialarını somut bir mali taahhüde dönüştürdü. Finansal kaynağın resmi onay sürecine sokulması, ABD için geri dönüşü olmayan hukuki ve bürokratik bir mekanizmanın başlaması demektir. Bu hamleyle Beyaz Saray, hem içerideki bütçe muhaliflerine hem de bölgedeki müttefiklerine sürecin finansmanını üstlenmeye hazır olduğu yönünde çok net bir güç gösterisi yapıyor. Dolayısıyla ABD, itiraz eden tüm taraflara masadan kalkış biletlerinin iptal edildiği mesajını veriyor. Onaylanan bu 206 milyon dolarlık bütçe, diplomatik baskının en somut kaldıracı olarak kullanılacak.

2-) Planın kalbi olan Uluslararası İstikrar Gücü nedir?

Sözcü Pigott’un 'planın kilit unsuru' olarak tanımladığı Uluslararası İstikrar Gücü, Gazze’de geçiş dönemini yönetecek çok uluslu ve küresel bir askeri-idari mekanizma olarak tasarlanıyor. Bu gücün temel misyonu; bölgede asayişi yeniden tesis etmek, insani yardımların güvenli dağıtımını koordine etmek ve en önemlisi Gazze'nin yeniden bir sıcak çatışma alanına dönüşmesini engellemektir. ABD, yerel otoritelerin tamamen çöktüğü bir ortamda bu çok uluslu gücün sahaya inmesini planın başarısı için tavizsiz bir ön şart olarak görüyor. Egemenlik hakları tartışmalarına rağmen ABD bu gücü bölgeye yerleştirmekte kararlı çünkü bu mekanizma olmadan kalıcı bir ateşkesin sağlanamayacağını biliyorlar. Nihai hedef, bu gücü bölgedeki diğer Arap ülkelerinin de katılımıyla meşru bir zemine oturtmak.

3-) Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in çekilmesi formülü nasıl işleyecek?

Barış Kurulu'nun fon bildirimiyle tamamen aynı gün ilan ettiği tarihi mutabakat, aslında çözülmesi en zor olan iki büyük radikal adımı aynı potada eritiyor. Formülün temel sütunları, Hamas'ın tüm askeri kapasitesinden arındırılarak silahsızlandırılması ve eş zamanlı olarak İsrail’in Gazze şeridinden tamamen çekilmesi üzerine kuruldu. ABD, bu iki devasa adımı senkronize bir şekilde büyüterek hem İsrail'in yıllardır süregelen kronik güvenlik endişesini sıfırlamayı hem de Filistin tarafının toprak bütünlüğü ve özgürlük talebini diplomatik bir paketle karşılamayı hedefliyor. Tarafların kamuoyuna yansıyan uzlaşmaz tavırlarına rağmen, bu formül şu an için ABD’nin masadaki tek ve en güçlü planı olarak duruyor. Ancak sahadaki silahlı unsurların bu silahsızlanma takvimine nasıl ikna edileceği sorusu henüz tam olarak yanıtlanmış değil.

4-) Netanyahu’nun itirazlarına rağmen ABD planı nasıl uygulayabilir?

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun plana karşı çıkan sert açıklamaları, ABD ile İsrail hattında son yılların en ciddi diplomatik gerilimlerinden birini su yüzüne çıkardı. Ancak Washington, Netanyahu’nun bu çıkışlarını göz ardı etmek yerine, İsrail’in kendisine olan yapısal bağımlılıklarını devreye sokan derin bir ikna stratejisi yürütüyor. İsrail'in mühimmat zinciri, hava savunma sürekliliği ve Birleşmiş Milletler’deki hayati diplomatik kalkan ihtiyacı doğrudan ABD’nin elindeki en büyük kozlardır. Ayrıca Trump yönetiminin sunduğu Suudi Arabistan ile normalleşme vaadi, İsrail için vazgeçilmez bir stratejik kazançtır. Dolayısıyla ABD, Kongre bütçe onayları ve askeri-ekonomik kaldıraçları kullanarak Netanyahu hükümetinin hareket alanını daraltıyor ve onları uzun vadede planı kademeli olarak kabul etmeye mecbur bırakacak bir diplomatik kuşatma uyguluyor.

5-) Jared Kushner’ın bölgedeki mekik diplomasisi neyi amaçlıyor?

Trump’ın özel temsilcisi Jared Kushner’ın Mısır’da Hamas liderleriyle, hemen ardından ise Kudüs’te Netanyahu ile yürüttüğü yoğun mekik diplomasisi, ABD'nin kararlılığının sahadaki en somut operasyonel ayağıdır. Kushner, tarafların iç siyasete yönelik yaptıkları sert ve uzlaşmaz açıklamalara takılmadan, kapalı kapılar ardında planın 21 maddesini de masaya yatırıyor. Mısır’ın arabuluculuk gücünü de arkasına alan Kushner, Hamas’a uluslararası meşruiyet ve ekonomik can suyu vaat ederken, İsrail’e ise bölgesel normalleşme ve mutlak güvenlik garantileri sunuyor. Bu diplomatik trafik, ABD’nin sahada her iki tarafı da aynı anda ikna edecek nihai ve agresif bir ‘havuç-sopa’ stratejisini devreye soktuğunu açıkça gösteriyor.